Pulyanê Jêrîn: Kuruluş Öyküsü
31 Mayıs 20264 dk

{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Pulyanê Jêrîn (Akdemir/Pazarcık) köyü. Foto: Hasan Göksungur. Hasan Göksungur, ricamız üzerine köyün önüne giderek bu fotoğrafı çekip gönderdi. Kendisine teşekkür ediyoruz."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Firaz Baran"},{"type":"text","text":" "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Köyün Künyesi"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Etnisite:"},{"type":"text","text":" Kürt"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"İnanç:"},{"type":"text","text":" Alevi"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Aşiret:"},{"type":"text","text":" Sinemil"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Talibi Olduğu Ocak:"},{"type":"text","text":" Sinemil ve Şixraşan"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Köydeki Ziyaret ve Türbe:"},{"type":"text","text":" Atê Elif Türbesi, Mazlum Baba Ziyareti ve Orî Qirke Ziyareti"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Pulyanê Jêrîn (Maraş’taki söyleyişle Pulyane Jêri), Pazarcık’a bağlı bir köydür. Köyün resmi adı Akdemir’dir. Köy, Maraş-Antep sınırı üzerindedir. Pazarcık’a 40 km, Maraş’a 50 km, Antep’e 65 km’dir."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Köy, Büyük Çiçek dağı"},{"type":"text","text":"nın üzerinde yer alıyor. Köyün kuruluş öyküsünü İbrahim Ongan anlattı. 1 Mart 1946 senesinde doğan Ongan’ın köydeki adı "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Îwke Ozke"},{"type":"text","text":"’dir."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"İbrahim Ongan köyün kuruluş öyküsünü kendi kitabında yazdı. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"“Sevgi Yoluna” "},{"type":"text","text":"isimli kitap "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Seller Yayınevi "},{"type":"text","text":"tarafından 2011 senesinde basılıyor. 166 sayfa olan ve Ankara’da basılan kitap, Ongan’ın dörtlüklü şiirlerinden oluşuyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kitabın girişinde şair ve köyü tanıtılıyor. Bu bölümde "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"İbrahim Ongan’ın köyün kuruluşuna dair verdiği bilgiler çok önemli... "},{"type":"text","text":"Bu bilgiler sayesinde köyün kuruluş hikayesi ortaya çıkıyor. Ben de bu köydenim. Bu nedenle kitaptaki yazıyı alırken kısmi düzeltmeler yaptım. Kitabın 14-15-16. Sayfalarında yer alan bilgiler şöyle:"}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1780224143943-e2adfa74-bc0d-4fd3-b9aa-111c950af5c6.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"İbrahim Ongan'ın kitabı. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Sevgi Yoluna: Seller Yayınevi, Ağustos 2011/Maraş. Şair halamın oğludur. "},{"type":"text","text":"İlk çıktığı zaman bana kitabı imzalı göndermişti. Kendisine çok teşekkür ediyorum."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"KANTARMA’DAN PULYAN’A: GÖÇ SIRASINDA YAŞANANLAR"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":" "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Anlatan: İbrahim Ongan"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Kaynak: "},{"type":"text","text":"Sevgi Yoluna isimli kitabı, Sy. 14-16"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":" Bugün köyü meydana getiren aileler, 1800'lü yıllarda Elbistan'nın Sinemilli Aşiret'ine bağlı Kantarma köyünden göç ediyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Pazarcık'ın 5 km batısına yerleşiyorlar."},{"type":"text","text":" Yerleştikleri alana da Kantarma adını veriyorlar. Ancak bir sorun çıkıyor. Kantarma, kara ikliminin hakim olduğu, sert kışlara ev sahipliği yapan bir yerdir. Pazarcık ise Akdeniz ikliminin hakim olduğu bir alandır. Yeni yerleşilen alana adapte olmakta sorun çıkıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Bulaşıcı bir hastalık nedeniyle bir ay içinde 18 kişi hayatını kaybediyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Böyle olunca aileler tekrar göç yollarına düşüyorlar ve her biri farklı bir köye yerleşiyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Hangi aileye, nereye göç etti?"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":" "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Onglu"},{"type":"text","text":" ailesi Suriye sınırına;"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Örüm"},{"type":"text","text":" ailesi Elbistan'ın Küçük Yapalak Köyü'ne;"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Şugan ve Şako"},{"type":"text","text":" ailesi Elbistan'ın eski adı Erbucak olan "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Alçiçek Köyü"},{"type":"text","text":"'ne;"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ongu, Alihani, Hüseyinoğulları"},{"type":"text","text":" eski adı Yukarı Pulyanlı olan Denizli Köyü'ne;"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ongan, Öngür, Örde, Avuçan, Örnek, Onuk"},{"type":"text","text":" aileleri eski adı "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Esmapur"},{"type":"text","text":" olan Karaağaç Köyü'ne yerleşiyorlar."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1780224385088-6e297c78-6b84-40e9-8e03-e737e9577ea3.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Pulyanlı köyünün önünde 1954 senesine kadar Mizmilli Gölü ve Bataklığı vardı. 1954-1957 arasında Menderes Hükümeti döneminde göl kurutuldu. Şimdi köyün önü hep arazidir. Fotoğrafta görülen ve köyün 10 km karşısında olan iki dağ yörede meşhurdur. Biri Çiyayê Qênî (Ganidağı), diğeri de Çiyayê Reş (Karadağ)'tir. Özellikle Atmî Aşireti köyleri Çiyayê Qênî üzerindedir. Karadağ ise Ali Nurşani'nin ünlü şarkısında geçen dağdır. \"Kara dağın boz yılanı/Gelir dolanı dolanı...\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"ÎWKE MOMKE AİLELERİ BİR ARAYA GETİRİYOR"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Îwke Momke, 1880 doğumludur. Resmi İbrahim Ongan’dır. 1898 yılında hayvanlarını otlatmak üzere Büyük Çiçekdağ'ının batısında yer alan "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Arî Qirke mevkisine "},{"type":"text","text":"yerleşiyor. Burası "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Şoquliyon (Bayramgazi) "},{"type":"text","text":"köyünün karşısına düşüyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"O zaman şöyle düşünüyor: "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"“Burası hayvanları otlatmak için elverişli. Kışın burada kalırız. İlkbahar ve yazın yaylaya gideriz.” "},{"type":"text","text":"Ardından bulaşıcı hastalıktan dolayı dört bir yana dağılmış olan akrabalarını Arî Qirke’ye çağırıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Akrabaları bu çağrıya olumlu yanıt veriyor ve hepsi burada buluşuyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Îwke Momke, o dönem "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Dî Mûse "},{"type":"text","text":"köyünde oturan dayısı "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Olî Qumêş"},{"type":"text","text":"’i (Göksungur soyadlı aile) de kendilerinin yanına yerleşmeye davet ediyor. Çünkü, dayısı şifacıdır ve toplumun bir şifacıya ihtiyacı vardır. Böylece günümüzde Göksungur olarak bilinen aile de Orî Qirke’ye yerleşiyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Sonra "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"İldeş, Ökten ve Kalan soyadlı aileler "},{"type":"text","text":"de Elbistan'ın "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Axşar (Ağcaşar) Köyü"},{"type":"text","text":"'nden Orî Qirke’ye yerleşiyorlar. Aileler 15 yıl hep beraber burada kıl çadırlarda (konê reş) kalıp hayvancılık yaparak geçimlerini sağlıyorlar."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Îwke Momke, okuma-yazma bilen, günün koşullarına göre kendini yetiştirmiş bir kişidir. Kendisine olan güveni, okuma-yazmayı biliyor olması ve liderlik vasıfları ile öne çıkıyor ve köyün lideri seçiliyor."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1780225557924-5314a5b5-d910-4265-b904-1076e6aa698b.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Pulyanlı köyü. Karşı dağda görülen köy ise Hamiskan. Bu fotoğraf Facebook'taki PULYANLI sayfasından alınmıştır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Pulyanê Jêrîn köyünün bugün olduğu yerde o zaman "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Hamiskan "},{"type":"text","text":"köylüleri yaşıyormuş. Kısa aralıklarla Hamiskanlılar üç yangın yaşıyorlar. Bunun üzerine köylüler, “Burası uğurlu değil” diyerek kendi yerlerini Îwke Momme’ye satıyorlar ve oraya 500 metre uzakta olan komşu dağa yerleşiyorlar."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Türkiye devleti kurulunca köyün resmi adı Pulyanlı oluyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Zamanla Taş, Döner ve Güzel soyadlı Elbistan’daki akrabaları da gelip köye yerleşiyorlar."}]}]}

