{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Gundî Karran'ın doğasından harika bir görüntü. Kawlî otu. Hayvanlar için ekilen, yonca tadında bir ottur. Gundî Karran yaklaşık 400 hanelik bir köydür. Evler dağınık halde inşaa edilmiştir. Köydeki evler Akçadağ ilçe merkezi ile Ören arasındaki ovaya yayılmıştır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Anlatan: Cengiz Aslan"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"A- ELAZIĞ MIŞAR'DAN GELİYORLAR"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kürecik'in Karran (İkinciler) köyünü "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Karro "},{"type":"text","text":"kuruyor. Karro'nun babası "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Olî Mişarî"},{"type":"text","text":", annesi "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Zeyneb"},{"type":"text","text":"'tir. Onlar Dêrsim‘den "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Elazığ'ın Mişar bölgesi"},{"type":"text","text":"ne yerleşiyorlar. Oradan yola çıkıyorlar ve Balyan (Doğanşehir) köyüne kadar geliyorlar. Bir müddet burada yaşadıktan sonra Arga (Akçadağ) ile Sultan Suyu arasındaki bölgede göçebe halinde ve kıl çadırlarda yaşıyorlar. Buraya biz "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Deştê Harre "},{"type":"text","text":"diyoruz. Osmanlı döneminden bu yana orada atlar yetiştirilir. Bugün de orada bir at çiftliği bulunmaktadır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Balyanlılar ile ilişkilerini de koparmıyorlar. Olî Mişarî bir süre burada kaldıktan sonra ailesiyle birlikte "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Dî Kevn (Eski Köy) "},{"type":"text","text":"köyüne geliyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Tüm bu göçler sırasında Olî Mişarî ve Zeyneb'in iki oğlu oluyor. İsimleri "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Karro ve Zeydan"},{"type":"text","text":". Anne ve babası Hakka gidince Karro Dî Kevn'den ayrılıyor ve şimdiki Karran köyünün en yüksek tepesine yerleşiyor. Bugün o alana "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Toyê Haşhêş "},{"type":"text","text":"diyoruz."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1787601416677-da4bbc8e-57cb-4574-8807-d19825c1abc4.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Köy arazisinde yer alan bir höyük..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"B- XAÇA'NIN ELİ KARALAR EŞKIYA TOPLULUĞUNA KARŞI TAKTİĞİ"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Karro evini bu tepeye yapıyor. Kardeşi Zeydan ise Dî Kevn'in yanında bir alana yerleşiyor ve o alan zamanla köy haline geliyor. Köyün ismi Zeydan'dır ve ismini de Karro'nun kardeşi Zeydan'dan alıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Zamanla Karro'nun üç kızı oluyor. Bunlar Zînê, Sultan ve Xaça'dır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"O dönem "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Eli Karalar "},{"type":"text","text":"adı verilen bir eşkıya topluluğu varmış. Bunlar "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Doğanşehir, Malatya, Pazarcık ve Elbistan'da "},{"type":"text","text":"etkili olan bir eşkıya topluluğuymuş. Milletin malını, davarını alıp götürürlermiş. Konar-göçer bir halde yaşıyorlarmış."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Eli Karalar'dan bir grup eşkıya bir gün çeşme üzerinde konuşurken şöyle diyorlar: "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"“Karro'nun erkek çocuğu yok. Üç kızı var. Bir gün ölürse bu etraf bize kalır.” "},{"type":"text","text":"O zaman da dağa ve önündeki düz araziye Karro hükmediyor. Karro'nun kızı Xaça bunları duyuyor. Geliyor ve babasına şöyle diyor:"}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1787601452020-56a7ae9d-c059-4df3-93cd-325822d86426.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Ses sanatçısı Cengiz Aslan... 2025 senesinde çekilen bir fotoğraf..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"- \"Baba ben böyle bir söz duydum. Bu benim çok zoruma gitti. Ben seni evlendireceğim.\" "},{"type":"text","text":"Babası, “Benden bu yaştan sonra çocuk olmaz” diyor. Xaça, “Olur” diyor ve atına binerek "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Tumuklu "},{"type":"text","text":"köyüne gidiyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Xaça‘yı bu olaydan önce Tumuklu köyünden "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Malê Ollazar "},{"type":"text","text":"oğluna istemiş. Ama Karro, "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Kızım Xaça da evlenirse ben tek başıma bu kadar işin altından kalkamam\" "},{"type":"text","text":"diyerek o sıra razı olmamış. Xaça, Ollazar'ın evine gidiyor ve şöyle diyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"- “Sen beni oğluna istedin. Ben oğlunla evlenmeyi kabul ediyorum ama bir şartım var.” "},{"type":"text","text":"Allazar:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"- "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"“Şartın nedir” "},{"type":"text","text":"diyor. Xaça, "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"“Sen de kızını babama vereceksin” "},{"type":"text","text":"diyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ollazar o anda şaşırıyor. Bir kız atla evine geliyor ve kendi kızıyla kendisinin berdel yapılmasını istiyor. Düşünüyor ve kararını şöyle açıklıyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"- “Sen kız halinle, bu cesaretinle buraya kadar geldiğine göre, ben de bu önerini kabul etmeliyim. Bir kız değil, babana iki kız veririm.”"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Böylece Ollazar‘ın oğlu Haydar ile Xaça evlenirken, kızı Xanê de Karro ile evleniyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Xanê ile Karro‘dan bir oğlan oluyor. İsmi Mamad. Sonra Mamad‘ın dört oğlu oluyor. İsimleri Olî, Hisên, Hasan ve Îbîş. Kürecik‘in Karran köyünü bunlar meydana getiriyor. "},{"type":"text","text":"Mesela bizim aileye “Zorî Malê Hasan” derler. Yani biz Karro‘nun torunu, Hasan‘ın çocuklarıyız."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1787601503758-1d84b9e8-34b9-409a-b5a0-5b077d4ae6d6.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Gundî Karran'da sonbaharda çekilen bir fotoğraf..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"C- KARRO 300 YIL ÖNCE YAŞADI"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Karo ne zaman yaşıyor? Onu kendi silsilemi sayarak tahmini söyleyebilirim. Örneğin benim secerem şöyle: "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ben Cengiz, babam Mamo ve dedem Hisên. Ondan geriye doğru şöyle gidiyor: Qaraca, Olîbag, Hasanî Qiçik, Olî, Hasanî Gir, Mamad, Karro, Olî Mişarî. Her kuşak 30 yıl sayılsa, 11 kuşak 330 yıl yapıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"D- HASANÎ QIÇIK VE OLÎBAG'IN ÖLDÜRÜLMESİ"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bu atalarımızdan Hasanî Qiçik ve Olîbag silahla öldürülüyor. Onların olayı da şöyle yaşanıyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Eşkıya topluluğu olan Eli Karalılar bir gün Balyan köylerinden bir tanesinde silah zoruyla 100-150 koyun alıp getiriyor ve Karro‘nun yazısında yaymaya başlıyor. Kimse bunlardan koyunları geri alamıyor. Silahlı bir grup oldukları için eşkıyalardan korkuyorlar. Balyanlılar Hasanî Qiçik‘a haber gönderiyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"- “Hasan, bunlar koyunlarımızı çaldı. Şimdi sizin ovanızda yayıyorlar. Sen de bizim bir insanımızsın. Koyunları alma görevi sana düşüyor.”"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hasanî Qiçik da o dönemin agitlerindendir (yiğit). Atına biniyor ve Eli Karalıların yanına gidiyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"- “Elin koyunlarını geri verin. Niye çaldınız?” "},{"type":"text","text":"diyor. Tartışma çıkıyor. Birisi silahı çekiyor ve Hasanî Qiçik‘ı atın üzerinde vuruyor. Hasanî Qiçik orada ölüyor ve attan düşüyor. At geri köye dönüyor. Köylüler bakıyor ki at var, Hasan yok! “Muhakkak bir olay oldu” diyorlar ve yukarıdan inip oraya gidiyorlar. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Bakıyorlar ki Hasan öldürülmüş."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1787601575307-efd4a82f-a2ca-4932-8140-2dd6271471e0.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Gundî Karran'ın üst tarafında yer alan Qandîl dağı... Karro, ilk olarak fotoğrafın sağ tarafında görülen iki tepenin ortasındaki ağaçlık alana yerleşiyor. Mevki olarak oranın ismi "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Toyê Haşhêş"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"'tir."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Köylüler de orada bulunan yedi tane eşkıyayı öldürüyor. "},{"type":"text","text":"O sırada eşkıyaların bir çobanı dağda olduğu için onu görmüyorlar ve o kurtuluyor. O zaman 80 yaşında yaşlı bir kadın da eşkıyaların yanındaymış. Köylüler onu öldürmüyor. “Yaşlı bir kadındır. Kimseye zararı olmaz” diyorlar. Yanlarında köye getiriyorlar. Bir evde kalıyor ve o evin bebeğine bakıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hasanî Qiçik‘tan sonra Olîbag ailenin başına geliyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Olîbag da Kürecik‘in Kelar köyünde yaşanan bir olayda ölüyor. "},{"type":"text","text":"O olay da şöyle yaşanıyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bir gün Karron köyünde bir kızla bir oğlan kaçıyor ve Kelar köyüne sığınıyorlar. Oğlanın dayıları bu köydendi. Çocuk kızı kaçırıyor ve dayısının evine götürüyor. Kız tarafı gidiyor ve kızlarını istiyor. Evine sığınan insanları korumak bir Kürt gelenediğir. Kelar köyü haklı olarak kızı vermiyorlar. Bunun üzerine “Nasıl vermezsiniz” diyerek olaylar başlıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kelar ile Karron köyleri arasında Qandîl dağı var. Orada bir ziyaret de var. “Orada görüşelim” şeklinde iddialaşıyorlar. Orada kavga etmek üzere sözleşiyorlar. Olîbag güzel bir atıcıymış. Onun için Kelar‘lı birisi şöyle diyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"- “Önce Olîbag‘ı vurun. O kurtulursa hepimizi vurur.”"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Orada kayaların arasında pusu kuruyorlar. Olîbag vuruluyor. Çatışma sürüyor ve Kelar‘lılardan da vurulanlar oluyor. Olîbag‘ı köye götürüyorlar ve onu AXBÎN'in (koyunun gübresi) içine koyuyorlar. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Bir koç kesiyorlar ve postunu Olîbag‘ın yarasının üzerine indiriyorlar. "},{"type":"text","text":"Yara soğumasın ve ölmesin diye... Ama o şekilde ancak bir hafta yaşatabiliyorlar. Bir hafta sonra Olîbag da orada can veriyor."}]}]}