{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Firaz Baran/Köln"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Esmepûr köyünden olan ve yaşı 70'e yaklaşan Ûsî Mamî Tose (Yusuf Ökmen), Ûsî Lol için şu değerlendirmeyi yapıyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Duyuyor ama konuşmuyordu. Dünyanın parasını önüne koysan almıyordu. Örneğin sigara paketini ver, almazdı. Tek bir sigara alırdı. Dadalar (Pirler) geldiği zaman sevinçten semah dönerdi. Yerinde durmaz ve neşelenirdi. Saz çalındığı zaman da coşuyordu.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ûsî Lol hayatı boyunca tek bir elbise, bir fistan giymiştir. "},{"type":"text","text":"Yaz-kış bu fistanla hayatını geçirmiştir. Mamî Tose, "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Bizim orada bir değirmen vardı. Kışın su donardı ve değirmen çalışmazdı. Ûsî Lol o soğukta değirmen taşının üzerinde bu fistanla yatardı\""},{"type":"text","text":" diyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"Lol\" lal anlamına gelir ve kendisi konuşmadığı için bu lakapla çağrılmıştır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ancak Ûsî Mamî Tose, "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ûsî Lol'un konuşabildiğini ama insanların hataları yüzünden konuşmayı bıraktığını anlatıyor. "},{"type":"text","text":"Şöyle açıklıyor: "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Bir defa soruyorlar:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"- Ûso tu çima deng nake? (Ûso, sen niye konuşmuyorsun)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"- Bi vî mirovî re ez çi deng bikim "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"(Bu insanla ben ne konuşayım), diyor.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Topraklı damlar yağmur yağdıktan loğlanır. Böylece toprak katılaşır ve ev damlamaz. Loğlar çok ağırdır. Ancak 3-4 genç taştan olan bu loğları kaldırabilir. Mamî Tose'nin söylediğine göre, Ûsî Lol bir defasında tek başına kaldırıp başının hizasına alıp yere indiriyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Aslında bedenen zayıf bir insandı. Kilosu yoktu. Ama öyle de bir kudreti vardı\" "},{"type":"text","text":"diyen Ûsî Mamî Tose devamla şu yorumu yapıyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Art niyeti olan insana elini verdiği zaman o kişi belasını bulurdu. Ûso dürüst, iyi niyetli insanı severdi. Art niyetini hissettiği insanların evine gitmezdi. Evlenmedi ve çocuğu yoktur. Konuşmadığı, hep aynı elbiseyi giydiği ve yalnız yaşadığı için bazı insanlar ona deli muamelesi yapıyordu. Hatta onu insan yerine koymayanlar da oluyordu. Diğer yandan, öyle davrananlar bugün onun mezarına gidiyor.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ûsî Mamî Tose'nin anlattıkları bazı insanlara tuhaf gelebilir ama Alevilik tarihinde bu örnekler çoktur. Postnişin Veliyedin Çelebi'nin dediği gibi, \"Bu yol veliler ve deliler ile bugüne geldi.\" Yani yol divaneleriyle bugüne geldi."}]}]}