{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Düzgün Baba dağında kutsallarla konuşan bir Dêrsimli... "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Foto: Akın Gedik"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Firaz Baran"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Nısangı, Dimilî lehçesine ait bir kelime ve türkçe "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"nişangâh\""},{"type":"text","text":" anlamına geliyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Nısangı kişi ile kutsal mekanı buluşturan aracıdır. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Örneğin siz Buyer Ana'ya gitmek istiyorsunuz. Ama eviniz uzak ve mevsim kış. Gitme olanağınız yok. Köyünüzün çevresinde Buyer Ana dağını gören bir yere 70-80 cm yüksekliğinde bir taş dikiliyor veya bir kaya parçası indiriliyor. Oraya gidip yönünüzü Buyer Ana'ya çeviriyorsunuz ve duanızı yapıyorsunuz. Artık o taş da köy için kutsallaşıyor. Çünkü, kişiyi kutsal mekanla buluşturuyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"İnsanlar ayrıca niyazını yapıp nısangıya götürebiliyor veya orada çıra uyandırabiliyor. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bazen de nısangılar 5 km'de bir ardarda geliyor ve birbirini görecek şekilde oluyor. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bu arada, Dêrsim'de çok sayıda nısangı da güneş ışınlarının ilk vurduğu yere yapılmıştır. Kısaca, Dêrsim'in birçok yerinde nısangılara rastlamak mümkündür."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ziyaretlerin birbirini görmesi Pazarcık, Elbistan ve İslahiye'de de sık yaşanan bir durumdur. "},{"type":"text","text":"Örneğin Antep'in İslahiye ilçesine bağlı Keferdiz köyündeki "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Xurşîd Dağı'nda Hokaşiye Ziyareti "},{"type":"text","text":"var. Burası çocuk ziyaretidir. Yani çocuğu olmayan kadınlar Hokaşiye'ye gider."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"En az 30 km mesafede ise Pazarcık'ın Maxsan köyü var. Bu köyde de "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Hisêne Kome Ziyareti "},{"type":"text","text":"vardır. Bu ziyaretler birbirini görür. Maxson köyünde çocuğu olmayan kadınlar Hisêne Kome Ziyareti'ne gider, yönünü Hokaşiye'ye çevirir ve onu çağırır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Yine Elbistan ve Pazarcık'ta "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"bazı ziyaretlerin etrafında küçük taşlarla 70-80 cm yüksekliğinde duvarlar örülüdür. "},{"type":"text","text":"Bu çemberin içine bir giriş kapısı bırakılır. Önce o ziyarete niyaz olunur. Sonra kişi o giriş kapısına gider ve yönünü çevirir. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Gözünün tam hizasında başka bir ziyaret görür. "},{"type":"text","text":"Onun ismini de zikrederek o ziyarete de sevgisini sunar."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Yani Dêrsim'de nısangılarda yapılan ritüelin aynısını bu alanlarda da görüyoruz. Pazarcık ve Elbistan'daki bu taş örmeli duvarlara \"Qunc\" da deniliyor."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1783488200442-dbb002f5-5941-4147-91d9-e1bc4dbde38b.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Quncik Ziyareti, Kurmeş köyü (PertekDêrsim). "},{"type":"text","text":"Bu fotoğrafı Kurmeş köyünden olan Ali Haydar Gürbüz'den aldım."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ancak bu ziyaretin kapısı yok. Çünkü, bu ziyaretin yapılış öyküsü farklıdır. Bir zamanlar köyde kavga ve tartışmalar artıyor. Bunun üzerine bir Pir köye geliyor. Köy halkıyla birlikte bu quncuk’ı (nişangah) yapıyor ve şöyle diyor: "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"“Artık tartışmalarınız bu taşın ötesine geçmesin. Bu taşı geçtiğinizde kırgınlığı unutun ve barışın.” "},{"type":"text","text":"Köy halkı Pire karşı çok saygılıdır. Bu toplantıdan sonra kimse tartışma, kızgınlık veya dövüşleri bu taşların ardına taşırmıyor. Komşu köyler de Kurmeşlilerin kendi içindeki tartışmalarına şahid olmuyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Nişangah, halen \"toplumsal barışın simgesi\" olarak köylüler tarafından korunmakta ve ziyaret olarak kabul edilmektedir."}]}]}