Bir Mezara Üç Ağıt
Bu, üç devrimci kardeşin ve bir şehrin öyküsüdür. Hasan, Nasır ve Bektaş Göksungur kardeşler ile İskenderun şehrinin... Bu yazıyı hazırlamak için Fatoş Göksungur, Mustafa Göksungur, Muharrem Aral ve Ali Engizek ile Köln, Mannheim ve Troisdorf'ta görüştük.
29 Mayıs 20267 dk

{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Baba "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"İsmail Göksungur"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":", anne "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Ayşe Göksungur. Aşağıda soldan sağa: Bektaş (Yado), Hasan (Veli Azad-Dozer) ve Nasır Göksungur (Firaz)"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Firaz Baran/Köln"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Yıl 1970. İsmail ve Ayşe Göksungur, çocuklarıyla birlikte Pazarcık'tan İskenderun'a taşındılar. İsmail Göksungur'un fikri şuydu: "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Çocuklarım şehir hayatını deneyimlesin, okusun, bir meslek öğrensin ve iş hayatına atılsın.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"O zamanlar 5 erkek ve 3 kız çocukları vardı. İskenderun'da bir kız ve bir erkek çocukları daha dünyaya geldi."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Anne ve baba çalışırken, büyük çocuklar meslek öğrendiler. Hasan dozer operatörü, Mehmet boyacı, Ali kaynakçı oldu ve çalışmaya başladılar."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1780070831647-4e583572-0442-4978-b211-1f259cf035a2.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Şehrin bir görüntüsü... İskenderun kıyı şeridinde yer alıyor. Tepelerle çevrili olan şehir, rengarenk bir doğaya sahip."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"ŞEHRİN YERLİLERİ KİMDİ"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"İskenderun, etnik köken ve din açısından kozmopolit bir şehirdir. Şehirde Ermeniler, Süryaniler, Hristiyan Araplar ve Alevi Araplar yaşıyordu."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Körfezi ve limanı olan şehirde, Demir Çelik Fabrikası kurulmuştu."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"KÜRTLER ŞEHRE GÖÇ EDİYOR"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bu nedenle, Kürdistan'dan çok sayıda işçi buraya göç etti."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Pazarcık'tan gelen aileler Modern Evler Mahallesi'ne yerleşti. Yıldırımtepe, Gültepe, Buluttepe ve Esentepe gibi mahallelere ise Mardin, Urfa, Dêrsim ve Malatya'dan aileler yerleşti. Bu şekilde şehirde önemli bir Kürt nüfusu oluştu."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1975'TE AİLENİN YAŞAMI DEĞİŞİYOR"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hasan Göksungur, 1975 yılında Batman'da, 1976 yılında ise Hilvan ve Diyarbakır'da buldozer operatörü olarak çalışıyor. Orada "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Mazlum Doğan ve Cemil Bayık "},{"type":"text","text":"ile tanışıyor. Onlar aracılığıyla \"Kürdistan'ın Milli Kurtuluşu\" fikriyle karşılaşıyor ve bu fikri benimsiyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hasan, 1976 yılında İskenderun'a dönüyor ve bu fikri ailesine benimsetiyor. Daha sonra İskenderun'da aynı fikirde olan insanlarla tanışıyor ve Hasan ile arkadaşları şehirde "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"Kürdistan Kurtuluşçuları\" "},{"type":"text","text":"adında bir grup kuruyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Küçük bir gruptur. Ancak planlı ve sistematik bir çabayla devrimci eğitime başlıyorlar. Ardından fabrikalarda, sanayide, mahallelerde ve okullarda insanları örgütlüyorlar."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1780071788710-98b22164-c472-4058-afdb-021a6f041045.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Zindan... Ön sırada, sol baştaki "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Nasır Göksungur"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":" "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"(Firaz)'dur."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"NASIR GENÇLİK SORUMLUSU OLUYOR"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hasan'ın kardeşi Nasır Göksungur o zamanlar liseye gidiyor. Nasır 1976'da örgüte katılıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Nasır, 1976 ile 1980 yılları arasında dört yıl boyunca İskenderun'un resmi Gençlik Temsilcisi olarak görev yapıyor. "},{"type":"text","text":"Okullarda ve mahallelerde gençleri örgütlüyor. Onun çalışmalarıyla birçok genç, Kürdistan özgürlük hareketinin taraftarı ve destekçisi oluyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1979 NEWROZ'U"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Nasır'ın şehirde iz bırakan bir eylemi var. 1979 yılında Newroz gecesi, birkaç arkadaşıyla birlikte üç traktör lastiğini Yıldırımtepe'nin zirvesine götürüyorlar."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Karanlık gecede orada büyük bir ateş yakıyorlar. İskenderun'un her yerindeki insanlar bu ateşi görüyor. Şehirdeki insanlar bir ay boyunca bu olayı konuşuyor. Büyük bir yankı uyandırıyor. Şehir halkı bu eylem sayesinde Newroz bayramının anlamını ve önemini öğreniyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bu arada, yapılan örgütsel çalışmalar neticesinde örgüt aileler ve kadınlar arasında ve okullarda büyüyor. Böylece, 1976 yılında birkaç aileyle başlayan çalışma, 1980 yılına gelindiğinde nicel ve nitel bir büyüme yaşıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Örgüt, 1980 yılında Nasır'a yeni bir görev veriyor. Antep şehrinin sorumlusu oluyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"12 Eylül darbesi gerçekleştiğinde Nasır Serhed'e geçiyor. 1980 ile 1983 yılları arasında, darbe koşulları altında Serhed ve Anadolu'da kendini gizliyor ve çeşitli şehirlerde örgütsel faaliyetler geliştiriyor."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1780073529090-4d04ad26-bb2b-4658-9541-a9096751215e.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"İsmail ve Ayşe Göksungur. Kürtçe isimleriyle Îsê Kekaç ve Aşa Hêre. Onların çocukları devrimci oldular. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Bu nedenle anne ve baba üzerinde devletin zoru ve zulmü eksik olmadı. Ancak onlar her zaman çocuklarının yanında durdular ve onların maddi ve manevi en büyük destekçileri oldular."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"FATOŞ GÖKSUNGUR ANLATIYOR (Hasan, Nasır û Bektaş Göksungur'un kızkardeşi)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Şehirde büyüdük ve ülkeden uzaktaydık. Ama evde konuştuğumuz dil Kürtçeydi. Annem her zaman bizimle Kürtçe konuşurdu. Annem ve babamın günlük yaşamdaki dili Kürtçeydi. Onların sosyal yaşamı yurtseverliğimizin temelini oluşturdu. Kardeşimiz Hasan da örgütü tanıdı ve böylece ailece planlı hareket ettik. Babam ve annem de mücadeleden sonra çok acı, zorluk ve sıkıntı yaşadılar. Ama her zaman çocuklarını korudular. Çocuklarının yanında durdular."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Örneğin: "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Aile 1980 ile 1983 yılları arasında devletin baskısı altında yaşadı. Jandarma ve polis haftada iki veya üç kez evi basıyor, Nasır'ın yerini soruyordu. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Evi talan ediyorlar, yiyecekleri birbirine karıştırıyorlar, aile üyelerine hakaret ediyorlardı. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Bazen babama işkence de ediyorlardı. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Ama babam ve annem her zaman çocuklarının yanında durdular.\""}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1780075884455-a761a1fc-48f8-4c6b-8212-ecb125599f53.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Nasır Göksungur (Firaz)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Nasır, "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1983 "},{"type":"text","text":"yılında "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Kütahya"},{"type":"text","text":"'da yakalanarak İskenderun'daki askeri cezaevine götürülüyor. O dönemde açlık grevi vardır ve Nasır bu eylemin öncülerinden biri oluyor. Nasır, 1986 yılında zindandan çıkıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Çukurova, Maraş, Antep ve İskenderun'da "},{"type":"text","text":"kitapçı olarak kendini gösterip örgütlenme çalışmaları yapıyor. Halk ve üniversite öğrencileri üzerinde önemli bir etki yaratıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Nasır ve bir grup arkadaşı "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1988 "},{"type":"text","text":"yılında gerillaya katılmak istiyor. Grup, Pazarcık'ın Narlı kasabasında yakalanıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Nasır, Malatya Cezaevi'ne götürülüyor ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1991 "},{"type":"text","text":"yılına kadar orada kalıyor. 1991 yılının başlarında Turgut Özal döneminde çıkarılan kanun uyarınca şartlı tahliye ediliyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Fatoş Göksungur şöyle diyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Aile onu bekliyordu. Ama Nasır abim hemen dağa gitti ve Pazarcık bölgesindeki gerillalara katıldı. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Nasır ve dokuz arkadaşı, 28 Mayıs 1991"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"'de Pazarcık yakınlarındaki "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Qamikan "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"dağlarında ihanet sonucu şehit oldular."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Nasır'ın cenazesini İskenderun'a getirdik. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Abim İskenderun'un ilk şehididir. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Kürt halkı büyük destek gösterdi. 3 bin kişi Nasır'a saygılarını sunmak için toplandı ve cenaze törenine katıldı. Ayrıca 40 gün boyunca evde taziye vardı. İskenderun halkı her gün aileyi ziyaret etti ve taziyelerini iletti. Bu destek aileye büyük moral verdi."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Nasır'ın şehit olduğu haberi gelince, en küçük kardeşimiz Bektaş hemen gerillaya katıldı. Törene katılmadı.\""}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1780076281242-fa772d2a-d8ce-4575-94c7-6cd70defe365.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Bektaş Göksungur (Yado). 1991, Mahsum Korkmaz Akademisi-Lübnan"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bektaş henüz 16 yaşındadır. Bektaş, Engizek Dağları'nda birkaç ay savaştıktan sonra Parti Genel Sekreteri'ne bilgi vermek amacıyla Bekaa'ya gidiyor. Orada askeri ve ideolojik eğitim alıyor. Eğitimini tamamladıktan sonra Güney Kürdistan'a gidiyor. Bektaş, Güney Kürdistan'daki bir savaşta 1992 yılında yaşamını yitiriyor. Ancak aile 1994 yılına kadar bu haberi alamıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"HASAN ÖLÜM ORUCUNA KATILIYOR VE GERİLLA OLUYOR"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hasan Göksungur, ailenin en büyük erkek kardeşidir. Hasan, 1976'dan 1989'a kadar Kuzey Kürdistan, İskenderun ve Anadolu'nun çeşitli şehirlerinde dozer operatörü olarak çalışıyor. Ancak gittiği her yerde örgütlenme çalışmaları da yapıyor. Evi, örgütünün bir evi oluyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hasan Göksungur 1979'da evleniyor ve üç çocuğu oluyor. 1989'da Hasan ve ailesi Avusturya'ya yerleşiyorlar. Orada da hem ailesini geçindirmek için çalışıyor ve hem de örgütlenme çalışmaları yapıyor. Kürdistan davasını yükseltmek için Almanya ve Avusturya'da Kürt halkı içinde örgütlenme çalışmaları yapıyor."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1780075092756-2f9e6378-15f8-4a62-8d89-7673ea8cd078.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1981, Îdir (Iğdır). Hasan Göksungur ve eşi Elif Göksungur "},{"type":"text","text":"1979 yılında evleniyor. İlk çocukları, fotoğrafta görülen "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"İlke"},{"type":"text","text":"'dir. İlke'nin ismini Nasır öneriyor. \"Biz, ilkeli devrimciler olacağız. İdeolojik ilkeler önemlidir. Yeğenimin adı İlke olsun\" diyor. Anne ve baba kabul ediyor. Diğer çocuklarının isimleri ise "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Mazlum Doğan, Cemil "},{"type":"text","text":"(Cemıl Bayık'ın adı) ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Nadî"},{"type":"text","text":"'dir."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hasan Göksungur ve yoldaşı Muharrem Aral, 1992 yılında Avusturya'da tutuklanıyor. Hasan tutuklandığında eşi hamiledir ve birkaç ay sonra kızları "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Nadî "},{"type":"text","text":"dünyaya geliyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Anne Elif Göksungur, \"Kızım babasını görmedi. Adını Nadî olacak\" "},{"type":"text","text":"diyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hasan Göksungur ve Muharrem Aral yasadışı olarak tutuklanıyor ve devlet onları yargılamak istiyor. İki arkadaş açlık grevine başlıyor. Eylemin 40. günü Ölüm Orucu'na çeviriyorlar. İki yoldaş ağır kilo kayıpları yaşıyor. Örneğin, Hasan Göksungur 35 kilo veriyor. Eylem büyük yankı uyandırıyor ve iki arkadaş 18 ay sonra serbest bırakılıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"O sırada aile, Bektaş'ın 1992 yılında şehit olduğunu öğreniyor. Hasan eşine ve çocuklarından hatır isteyerek şöyle diyor: "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"1976 yılında aileye devrim fikrini ben aşıladım. Şimdi de küçük kardeşimizin şehit edildiğini duyduk. İzninizi rica ediyorum. Devrime tam olarak katılacağım.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bu konuşmanın ardından Hasan Göksungur Kürdistan'a gidiyor ve gerilla oluyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"O günlerde İskenderun'daki aile de Türk devletinin baskısı altındadır. Gözaltı, işkence ve dayak tüm aile üyelerine uygulanıyor. Baba ve anne üzgündür. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"26 Ekim 1994'te baba İsmail Göksungur "},{"type":"text","text":"keder içinde yürüyor ve araba yoluna çıkıyor. Bir otobüs ona çarpıyor ve hayatını kaybediyor..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Dört çocuk babası Hasan Göksungur ise, Güney Kürdistan'dadır. Üç yıl boyunca hem dağlarda savaşıyor, hem de kurumsal çalışmalarda yer alıyor. 1997 yılında Güney Kürdistan savaşında hayatını kaybediyor."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1780077296678-8d37ca77-0560-4a2c-b308-cad77ff9afa5.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Nasır Göksungur (Firaz)'un mezarı, İskenderun"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"BİR MEZARA ÜÇ AĞIT"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Üç kardeşin içinde sadece Nasır Göksungur'un mezar yeri biliniyor. Fatoş Göksungur bu konuda şöyle diyor: "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Annem Nasır'ın mezarına gittiğinde üç şehit için ağıt yakardı. Bizim için zordu ama annem için daha da zordu. Annem 2010 yılında 82 yaşında yaşamını yitirdi. Her zaman şöyle derdi: 'Ciğer acısı zordur. Benim ciğerim yandı, düşmanımın ciğeri yanmasın.\""}]}]}

