{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Firaz Baran"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bu yazıda “İçtoroslar’da Alevi-Kürt Aşiretleri” isimli kitabın Pazarcık için önemi üzerinde duracağız."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Mehmet Bayrak"},{"type":"text","text":"’ın kaleme aldığı kitap toplam 688 sayfa. Bunun 456 sayfası inceleme, 232 sayfası da antolojiden meydana geliyor. 456 sayfanın "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"89 sayfası da direk Pazarcık üzerine olan bilgi, belge ve incelemelerden oluşuyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kitapta, Pazarcık üzerine bilgi, belge ve incelemelerin sunulduğu sayfalar şunlar: 25-26, 30-42, 56, 60-79, 85-91, 107-114, 141-143, 187-198, 212, 220-230, 236-237, 261-263, 269-270, 277-278, 307-309, 314-315, 363-366."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"KILIÇLI AŞİRETİ KÜRD"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kitabın "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"25. sayfası"},{"type":"text","text":"nda "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"“16. Yüzyıldan Kalma Kürt Yerleşimleri” "},{"type":"text","text":"başlıklı bir bölüm bulunuyor. Bu bölümde Pazarcık sınırlarına giren şu yerler dikkat çekiyor: "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Narlı, Kirni, Göynik "},{"type":"text","text":"(Gonîge-Bozlar), "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Gökçayır, Cemaat-ı Atmalu, Mezra-i Kandil "},{"type":"text","text":"(Qandîl)."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kitabın 26. sayfasında Pazarcık’ta yaşayan "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Kılıçlı köylerinin Kürd olduğu yazılı. "},{"type":"text","text":"Mehmet Bayrak, Osmanlı belgelerinde Rişvan, Atmalı ve Kılıçlı aşiretlerinin doğrudan aşiret adıyla anıldığını yazdıktan sonra şöyle devam ediyor: "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"“Gerek 16. yüzyıla ait bu kayıtlarda, gerekse sonraki Osmanlı belgelerinin tümümde Kılıçlı Aşireti, ‘Kılıçlı Ekradından’ yani Kılıçı Kürtleri’nden olarak geçer.”"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kitabın 30-42. sayfalarında Sinemilli ve Atmî aşiretlerine ilişkin değişik kaynaklarda yer alan bilgilere yer veriliyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"KARA FATMA’YA 19 SAYFA"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Yazar Mehmet Bayrak’ın üç kitabında Pazarcıklı bir aşiret lideri olan Kara Fatma yer alır. Bu kitapta da Bayrak, Kara Fatma’ya tam 19 sayfa yer ayırıyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"“Maraş Yöresinden Bir Kürt Amazonu: Kara Fatma” "},{"type":"text","text":"başlığıyla yer verilen bölümün yazımı için "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"yazar tam 50 ayrı kaynağa başvurmuş. "},{"type":"text","text":"Bu kısım bir yönüyle bir Kara Fatma Bibliyografyası niteliğinde."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1919: BİNBAŞI NOEL KIZÎRON KÖYÜNÜ ANLATIYOR"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Her zaman şunu söylüyorum: Bırakalım Pazarcık’ı, her köyümüz üzerine en az 5-10 kitap yazılmalı. Biz yazmıyoruz ama elin İngilizi taa 1919’da yazmış. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Mehmet Bayrak’ın bu kitabında ünlü İngiliz subay "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Binbaşı Noel’in Kürdistan gezisinde tuttuğu günlük "},{"type":"text","text":"de yer alıyor. Ve bu günlükte Binbaşı Noel’in 1919’da Pazarcık’ta tuttuğu notlar da dikkat çekici. Örneğin Pazarcık’a ilişkin şunu söylüyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"“Pazarcık, aşağı yukarı 1500 mil kare büyüklüğünde ve 25-35 bin nüfusu ile yüzden fazla köyü barındırmaktadır.” "},{"type":"text","text":"(Sy. 187)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Binbaşı Noel, bir gece "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Kizîron "},{"type":"text","text":"köyüne konuk oluyor. İşte Noel’in Kizîron’da gördükleri üzerine yazdıklarından bir kesit:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"“"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Bu Kızılbaş köyünde, kim olduklarını sorduğumda alacağım yanıt değişmez bir şekilde "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"“Em Kurmanc in” "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"(Biz Kürdüz) olmaktadır. Bu köylülerle yaptığımız konuşmalar, onların da en az Sünni Kürdler kadar Kürd milliyetçiliği ruhuna sahip olduklarını göstermiştir."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Ev sahibimiz Süleyman Ağa"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":", savaşın etkilerini anlatırken (Birinci Dünya Savaşı’nın) köyün büyük bir bölümünün askere alınmamak için dağlara kaçtığını, askere alınanların ise, ilk fırsatta nasıl kaçtığını anlatarak şunları ekledi:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"“"},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Türklerden ve kavgalarından bize ne.”"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kitabın 187-198 arasındaki sayfalarında Binbaşı Noel’in Pazarcık’taki izlenimleri yer alıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"“İçtoroslar’da Alevi-Kürt Aşiretler” isimli kitabın ilerleyen bölümlerinde de Pazarcık köylerine, eşkıyalarına ilişkin çeşitli bilgiler ile yabancı yazarların 19. yüzyıl izlenimleri yer alıyor. Kitap, tüm bu yönleriyle Pazarcık üzerine zengin bir kaynakça da sunuyor. Mehmet Bayrak’ın bu kitabı bu yönleriyle Pazarcık üzerine araştırma yapacak kişilerin başvuracağı zengin bir eser olarak dikkat çekiyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"ANTOLOJİ BÖLÜMÜNDE PAZARCIKLI ŞAİRLER"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kitabın antoloji bölümünde de Kürdçe ve Türkçe yazan Pazarcıklı 14 şair ve ses sanatçısına yer verilmiş. Bu isimlerin kısa hayat hikayeleri ve şiirlerinden seçkiler sunulmuş. Bu şair ve ses sanatçılarımız şu isimlerden oluşuyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ahmet Dillice: "},{"type":"text","text":"Maxsan (Maksutuşağı) köyünden. (Sy. 472)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ahmet Dümrül: "},{"type":"text","text":"Milone Ûngute (Üngüt Milyanlı) köyünden. (Sy. 474)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Cotkarî: "},{"type":"text","text":"Rîvon (Tilkiler) köyünden. (Sy. 490)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Eylemî: "},{"type":"text","text":"Dî Bêxça (Bahçe) köyünden. (Sy. 506)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Eylen: "},{"type":"text","text":"Çigîle (Çiğli) köyünden. (Sy. 508)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Feryadî: "},{"type":"text","text":"Qarahasanon (Karahasan) köyünden. (Sy. 516)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Günahkâr İsmail: "},{"type":"text","text":"Damîrçon (Demirciler) köyünden. (Sy. 628)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"İbrahim Dizlek: "},{"type":"text","text":"Zêtkon (Kızkapanlı) köyünden. (Sy. 562)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Kul Ahmet: "},{"type":"text","text":"Gonîge (Bozlar) köyünden. (Sy. 573)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Maksudî: "},{"type":"text","text":"Maxsan (Maksutuşağı) köyünden. (Sy. 586)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Meftunî: "},{"type":"text","text":"Öksüzlü köyünden. (Sy. 595)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Pir Mehmet: "},{"type":"text","text":"Çoçalon (Çöçelli) köyünden. (Sy. 622)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Seyit Meftunî: "},{"type":"text","text":"Olîbagon (Alibeyköyuşağı) köyünde yaşadı. (Sy. 628)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Şêxo: "},{"type":"text","text":"Karalmazon köyünden. Bu köy resmi olarak Gölbaşı’ya bağlı olmakla beraber Pazarcık kültürüyle içiçedir. (Sy. 640)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*Firaz Baran, Mehmet Bayrak'ın biyografisini yazdı ve 2008 yılında yayınladı. Ankara'da Öz-Ge Yayınevi tarafından basılan kitap, 480 sayfa. Baran, bu kitapta Bayrak'ın yaşamını, eserlerini ve devletin açtığı davaları yazdı."}]}]}