{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Ziyaratê Qamalaxe... Gökçayır/Pazarcık. 80'li yaşlarda olan Hasan Reçberlik, \"Geçmişte mühendisler ağacı inceledi ve yaklaşık 1200 yaşında olduğunu söylediler\" diyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Foto: İbrahim Mengütay"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Firaz Baran/Pazarcık-Paris-Köln"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"GÖKÇAYIR KÖYÜNÜN TANITIMI"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Gökçayır "},{"type":"text","text":"bir alanın ismidir. Bu alanda "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Xirêwa, Bozdare, Hamûton, Amiron, Bêşoylon "},{"type":"text","text":"ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Merg "},{"type":"text","text":"isimli mezra ve köyler bulunmaktadır. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Bozdare de iki ayrı mahalledir. "},{"type":"text","text":"Mahallelerin arasında küçük bir dere geçiyor. Derenin bir tarafında "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Molê Hemadî Mamadî Haydke "},{"type":"text","text":"yaşarken, diğer tarafında yaşayan ailelere "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"Mole Zînkone Juri\" "},{"type":"text","text":"deniyor. Mole Zînkone Juri'da yer alan aileler, Pazarcık'taki "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Zînkon "},{"type":"text","text":"köyü ile akrabadır. Hemadî Mamadî Haydke'nin ailesi de Olîbagon ve Maxsan köyleri ile akrabadır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Rêber ailesinin yaşadığı yer olan Bozdare köyüdür. Bozdar ile Amiron, Bêşoylon, Hamûton, Xirêwa ve Merg'in arası 3-4 km civarındadır."},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":" "},{"type":"text","text":"Yani Gökçayır dediğimiz zaman bir bölgede olan ve birbirine yakın köy ve mezralardan söz ediyoruz."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Gökçayır'daki Kürd nüfusu Avrupa'ya göç nedeniyle her geçen gün azalıyor."},{"type":"text","text":" Örneğin "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"zamanında Kürd olan Beşoylon köyünde de bugün tamamen Türk nüfus oturuyor."},{"type":"text","text":" Beşoylon'da 500 hanenin üstünde ev bulunuyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"BEŞOYLON NASIL TÜRKLEŞTİ"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"\"Bêşoylon Türkleri nasıl ve ne zaman geldi\" diye merak ediyorum. Paris'te oturan Olîbagon‘lu Salmane Hemî Olke'ye soruyorum. Şöyle yanıt veriyor: \"Torun, Gökçayır'ın ağasıydı. Kendi insanıyla zıtlaşarak Beltizlerden Türk işçi getiriyor. Onlar da kendi akrabalarını getiriyor. Sonra biz göç ettik, onlar kaldı. Derken onların nüfusu arttı.\"(1) Gökçayır'ı kısaca böyle tanıttıktan sonra şimdi de ulu bir ağaç olan ziyareti tanıtalım."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1781900529919-ded41940-eff9-4568-8a34-4464dae94839.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Gökçayır'dan bir kare."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"BOZDARE'DEKİ BİN YILLIK ZİYARET"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bozdare köyünün Zinkone Juri tarafında en az bin yaşında olan bir kamalak ağacı var. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Bu ağaç ve altından çıkan su Gökçayır köyünün ziyaretidir. "},{"type":"text","text":"Burası çevrede "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ziyaratê Qamalaxe "},{"type":"text","text":"olarak tanınıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ziyarete yaklaşık 60 yıldır Cîngoz amca ve Fidan teyze bakıyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Anlatılana göre ağacın altındaki pınar yılın 11 ay 10 günü akıyor, 20 gün kuruyor. "},{"type":"text","text":"1 Aralık günü kurumaya başlıyor ve 21 Aralık günü büyük bir gürültüyle kaynıyor ve havaya fışkırıyor, bir süre sonra tekrar durgun bir şekilde kaynıyor ve diğer sene 1 Aralık gününe kadar akıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Günün 21 Aralık olması da enteresan bir doğa olayı... "},{"type":"text","text":"Bilindiği gibi üç ayda bir mevsim değişiyor ve mevsimler 21 Mart, 21 Haziran, 21 Eylül ve 21 Aralık günleri değişiyor. İnsan olağanüstü bir günün ziyarete hediye edildiğini düşünmeden edemiyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ama bir gerçeği daha yazmalıyız... Suyun önüne birkaç yıl önce betondan havuz yapıldığı için su eskisi gibi temiz kalmıyor. Geçmişte insanların kana kana içtiği suyu bugün kimse içmiyor! Bu cehalete neden izin verildiği, Cingoz amca ve Fidan teyzenin neden bunun önüne geçmediğini merak etsem de kendisine ulaşıp soramıyorum."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Şimdi Gökçayır köyünde yaşayan ve Sinemil Ocağı'nın Rêber (Rehber) ailesi olan Malê Hemade Mamade Haydke'yi tanıtacağız. Ama bir Rêber ailesinin rolünü anlamak için önce bir konuyu aydınlatmamız gerekiyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Bir Pir yalnız başına taliplere gidip Cem yapamaz. Kural gereği Rêber ile gitmesi gerekir. "},{"type":"text","text":"Paris'te görüştüğüm Rêber Hisênî Mirtiza bunun nedenini şöyle açıkladı: \"Rêber yolun kapısıdır.\" Bunun anlamı şudur:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Rêber ve Pir bir köye gittikleri zaman köydeki nüfusa ve yapılacak törenlere bağlı olarak 4 gün veya 1 hafta kalırlar. İlk gün "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"cemlerin bağlanması\", \"kurbanların kesilmesi\", \"lokmaların bir arada dağıtımı\", \"müsahiplik törenlerinin yapılması\", \"küskünlerin barıştırılması\", \"önemli bir sorun varsa bunun mahkemesinin kurulması\" gibi "},{"type":"text","text":"inanç ve sosyal yönü olan çalışmalar organize edilir. Bu çalışmaların bir kısmı önceden Rêber ile diyalog içinde hazırlanır, bir kısmı da Pir ve Rêber'in geldiği gün plana dahil edilir. Bu nedenle Rêber Taliple-Pir arasındaki bir köprü veya kapı görevi görür."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"ELBİSTAN VE PAZARCIK'TAKİ PİR VE RÊBER AİLELERİNİN HARİTASI"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Doğaya inanan Kürtler içinde her ocağın mürşidi, piri ve rêber (rehber) aileleri farklıdır. Elbistan ve Pazarcık'ta "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Şixraşan Ocağı'nın Pir aileleri "},{"type":"text","text":"temel olarak şunlardır: "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Şixraşan köyünde "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"(Pazarcık) "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Molê Hemad, "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":" Dondikon köyünde "},{"type":"text","text":"(Pazarcık) "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Molê Oric"},{"type":"text","text":", "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":" Kopon "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"(Alçiçek/Elbistan) "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"köyünde Molê Hallêc. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Şixraşan Ocağı'nın iki rehber ailesi de vardır: "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":" "},{"type":"text","text":"Yılan Obası'ndaki Dilovî Yêzlix'te "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Molê Zurik Dada "},{"type":"text","text":"ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":" Dî Biye (Söğütlü) köyünde "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Molê Topêl"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"'dir. Zurik Dada ile Topal kardeşti. Zurik Dada'dan sonra oğlu "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Mistafî Zurke "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"ve torunu "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Memedolî Zurke "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"rêberlik yaparken; Molê Topêl'de ise "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Kakî Topêl"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"'den sonra oğlu "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Mirtiza"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":", sonra torunları "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Olî Mirtiza ve Hisênî Mirtiza "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"rêberlik yaptılar."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Sînamîl Dada ailelerine gelirsek... "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":" "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Elbistan'ın "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Kantarma "},{"type":"text","text":"köyünde "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Baktaşon ve Miloliyon aileleri "},{"type":"text","text":"Sinemil ocağının Pirleridir. Aynı köyden olan "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Axuçanan ailesi de Mürşidlik yapmaktadır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Pazarcık'ta ise Sinemil ocağı pirliğini şu aileler yapmıştır: "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Molê Kome: "},{"type":"text","text":"Maxsan "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Molê Şekir: "},{"type":"text","text":"Dî Bêxça "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Molê Ollik Baba: "},{"type":"text","text":"Sofîlon "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Molê Çalle: "},{"type":"text","text":"Maxson "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Molê Çure: "},{"type":"text","text":"Teron "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Sînamîl Ocağı'nın Pazarcık'taki rehber ailesi ise "},{"type":"text","text":"Gökçayır köyünde olan Malê Hemade Mamade Haydke'dir. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Bu ailemiz aynı zamanda çok tanınan bir yılan ocağıdır. "},{"type":"text","text":"Halen Hakka yürüyen aile büyüklerinin mezarlarından ve evlerinin önünden toprak alınarak asum yapılır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Aileyi yakından tanımak için Paris'e giderek Ocağın torunlarıyla görüştüm."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1781901338339-e3d2de85-d2c2-46b9-b377-ceebfb386d0f.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Hemade Mamade Haydke'nin torunu... Onun adı da Hemad. Hemade Hacî ile Paris'te görüştük. Bize ailesini ve Gökçayır'ı anlattı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"GOZAL VE BASKÊ HEMAD"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Paris'te söyleşi yaptığımız ocağın torunlarından Hemad, 40'lı yaşlarda. Dedesi Hemade Mamade Haydke‘nin adını taşıyor. Hemade Mamade Haydke'nin altı oğlu ve bir kızı oluyor. Hemad onları şöyle sıralıyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Hacî (Babam), Haydar, Mamo, Nurî, Hisên (Çuro), Alî ve Basê. Bizim ailenin soyadı Yıldız‘dır.\""},{"type":"text","text":"(2) Hemad, ailede kendisinden bir önceki kuşaktan Hakka yürüyen halası "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Baskê Hemad"},{"type":"text","text":"'ın çok tanındığını anlatıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Baskê Hemad Olîbagon'da evleniyor ve orada yaşıyor. Hayatı boyunca asum yaparak yola hizmet ediyor. Hemad'ın söylediğine göre "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"çok insan çocuklarına Baskê Hemad'ın ismini veriyor."},{"type":"text","text":" İsim konusunda "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"nenesi Gozal"},{"type":"text","text":"'ı da örnek gösteriyor Hemad ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Olîbagon ve Zînkon köyünde yaşayan bazı ailelerimiz Gozal nenemin ismini çocuklarına verdi\" "},{"type":"text","text":"diyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Hemad'ın ablası Sakine "},{"type":"text","text":"de Paris'te yaşıyor. Onunla da görüşüyoruz. Nenesi Gozal'ın Xidkon (Çokyaşar) köyünden olduğunu söylüyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Xidkon'a Dî Cilba da derler. Cilba Gozal nenemin babasıydı\" "},{"type":"text","text":"diyen Sakina Hacî, bu bilgiyle beni şaşırtıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hemad isim konusunda Olîbagon köyünden olan eşi Gûlê'nin ailesini de örnek gösteriyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Eşim Gulê ve kardeşleri bizim ailenin isimlerini aldılar. Örneğin Gulê, Basê halamın torununun adı. Kaynım Haydo, Haydo amcamın adı. Baldızlarım Fotê, Basê halamın torununun, Basê ise Basê halamın ve Gozik da Gozal nenemin adıdır. Kaynanamın iki çocuğu oluyor ve kısa sürede ölüyorlar. Onun üzerine bizim ocağa geliyorlar. Bir akşam orada yatıyorlar. 'Çocuklarım ölmesin' niyetiyle geldiği için doğan çocuklarına bizim ailenin isimlerini veriyorlar.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Baskê Hemad ve Gozal'ın mezarlarını merak ediyorum. Hemad, bu konuda bilgi verirken, bir tehlikeye de işaret ediyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Basê halamın mezarı Olîbagon'da. Gozal Nenemin, Hemad dedemin, onun babası Mamad'ın ve dedesi Haydo'nun mezarları da Bozdare'dedir. Ve acı olan Bozdare'deki mezarlar yok olmayla karşı karşıya. Çünkü etrafındaki tarlaların hepsini Türkler almış. Ve tarla sahipleri 'Biraz daha yer açalım' diye mezarları yok ediyorlar. Orası çok eski bir mezarlık olduğu için böyle yapıyorlar. O nedenle kuzenler olarak konuştuk ve mezarların etrafını surla çevireceğiz. Çünkü tarla sahipleri 'Orası kutsal mı, ocak mezarları mı' onu düşünmüyor.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"ASUM OCAĞI OLARAK MOLÊ HAYDKE"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Yazının başında da belirttik... Molê Hemade Mamade Haydke sadece Sinemil dadalarının rehberi değildir. Aynı zamanda Pazarcık'ta tanınan "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"en önemli yılan ocaklarından biridir. Onların evinin önündeki ve mezarlarındaki toprakla asum yapılıyor. "},{"type":"text","text":"Asumun ne olduğunu başka bir yazıda yazmıştık. Şu linkten bakabilirsiniz: "},{"type":"text","marks":[{"type":"link","attrs":{"href":"https://www.maraskurtleri.com/ku/yazi/yilan-ocaklari-asum-nedir-mqijovlc","target":"_blank","rel":"noopener noreferrer nofollow","class":null,"title":null}}],"text":"https://www.maraskurtleri.com/ku/yazi/yilan-ocaklari-asum-nedir-mqijovlc"},{"type":"text","text":" "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Maxsan köyünden olan, 1939 doğumlu Basa Sur, Gökçayır'a her gittiklerinde asum için toprak getirdiklerini, bu toprağı evde sakladıklarını vurguluyor ve devamla şu bilgileri paylaşıyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"\"Hastalandığımızda ocaktan getirdiğimiz toprakla asum yapıyor ve içiyoruz. Asumu hasta hayvanlarımıza da içiriyoruz. Her Gökçayır‘a gittiğimizde kendimizle biraz toprak getiririz. 30 yıl önce bir kovır'ımızı (eril veya dişil bir yaşındaki koyuna kovır denir) yılan tuttu. Getirdiğim toprakla asum yaptım. Şişeye doldurdum ve kovır'a içirdim. Kurtuldu. Gökçayır'ın çevresinde Türk köyleri var. Bu köylerden bir kadını yılan tutuyor. Doktorlar çare bulamıyor. Oraya götürüyorlar, iyileşiyor. Hemade Mamade Haydke annemin dayısıydı. Ben 25-26 yaşındayken dünyasını değiştirdi. Mezarı Bozdare mezrasındadır. O bizim rêberimizdi, Mistkî Şekir pîrimizdi, Ayle Seyîd de mürşidimizdi.\"(3) "}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1781902135031-d642f15d-aaba-4730-9175-4a4e298497cd.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Hemade Mamade Haydke'nin oğlu ve gelini... Ocağın hizmetini köyde sürdüren ailemiz... "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Foto: İbrahim Mengütay"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ocağın torunlarından Sakine ablanın anlattığına göre, asum için mezardan her zaman toprak alındığı için çukurlar oluşuyor. Bu nedenle köyde yaşayan aile üyeleri ara sıra gidip bu çukurları dolduruyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hemade Mamade Haydke'yi çok bilgili birisi olarak çok duymuştum. Yaşlılar, 1950 yılında o dağın başına gazete geldiğini, "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Rojava (Suriye) ve Rojhilat (İran)'tan kendisine dergiler getirildiğini "},{"type":"text","text":"anlatıyordu. Sakine ablaya "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"Kimler dedeni ziyaret ediyordu\" "},{"type":"text","text":"diye soruyorum. O zamana yetişemediğini ancak dedesinin bilge biri olarak kabul edildiğini anlatıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Sakine ablanın söylediği enteresan bir bilgi de cemlerle ilgili... Diyor ki, "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Vakti zamanında cemler yasaklanıyor. O zaman bizim aşağı köylerdeki Sinemil talipleri ve Dadalar (Pirler) bizim köyü mesken tutuyorlar.\" "},{"type":"text","text":"\"Çünkü\" diyor, "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Gökçayır dağlık ve yol da yok. Kar çok yağardı. Ulaşım imkanı iyi olmadığı için kontrol da sık sık yaşanmazdı.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hem bilge bir kişinin varlığı, hem de güvenli bir alan olan Gökçayır'a ziyaretçiler eksik olmuyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Hem dadalar, hem talipler ama en çok da dervişler... "},{"type":"text","text":"Bunlardan biri de Mamış. "}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1781902580817-30ea473c-5549-41bf-8097-45cca90cb557.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Mamiş. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Fotoğrafı İncirli köyünden Hasan Teke gönderdi. Pazarcık'ta 20. yüzyılın ikinci yarısında "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Kamber Baba, Çiçek Hasan, Çopo ve Nozê "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"gibi köy köy dolaşan dervişler yanında, Mamış gibi "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"divane"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"ler de vardı. Veliyedin Ulusoy'un çok önemli bir sözü var. Diyor ki: "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"Bu yol veliler ve delilerle bugüne geldi.\""},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":" Yine Pir Ali Dedeoğlu da şöyle der: "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"\"Divaneler yolun divaneleridir. Yolun ışığıdır.\""},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":" Fotoğrafta görüldüğü gibi sürekli çıplak dolaşan Mamiş‘ın bu şekilde kışın karın içine de girdiği anlatılır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"MAMIŞ'IN KURTLA KAVGASI"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Birgün Mamış'ın kurtlarla boğuştuğunu anlatıyor Sakina Hacî. Yılını 1975 olarak tahmin ettiği olayı şöyle dile getiriyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Ben 7-8 yaşındayım. Gökçayır'da 2-3 metre kar yağmıştı. O zaman ben Mamış'tan çok korkuyordum. Kışın hep çıplak geziyor ve üşümüyordu. Akşam sesler duyunca merak edip baktık ki saçları, sakalları uzamış bir halde Mamış gelmiş. Mamado amcamın kapısını çalıyor. Sadece 'Mîlcon tarafından geliyorum. Kurtlar geldi' dedi ve başka da bir şey konuşmadı. Üstü-başı hırpalanmıştı. Kurtlarla karşılaşmış ve boğuşmuştu. Mîlcon Gökçayır'dan daha yukarıda bir yerde. Köye 2-3 metre kar yağmıştı. Oraya kimbilir ne kadar yağmıştı?\""},{"type":"text","text":"(4)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Sakina Hacî'nin eşi Olîbagon köyünden olan "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Salmanî Hemî Olke "},{"type":"text","text":"de Mamış'ı yakından tanıyor. O da Mamış hakkında ilk kez duyduğum bir olayı anlatıyor ve çarpıcı bilgiler paylaşıyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"\"Bilûr çalardı. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Bizim köyle Aksu ırmağı arasında Ommon (Ekberoğlu) köyü var. O köyün gençleri Mamiş'ı dövmüştü. O köy Kürt ama Türkler gibi düşünür. Ondan sonra konuşmadı. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Bilûru bıraktı. Psikoloji bozuldu. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Yaşasaydı şimdi 75-80 yaşında olurdu. Genç öldü. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Geçmişte "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Ommon, Çaqalon "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"ile bizimkilerin ilişkileri iyiymiş. 70'lerde "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Milli Görüş "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"çıktıktan sonra ilişkiler bozuluyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Çaqalon köyünün adı önce "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Owason"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"'du. Sonra Çaqalon kabilesi de geliyor ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Çaqalane Owason "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"dediler. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Tawkaylone Kapiçame "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Fîton "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"köyü de Sünni'dir. Ama enteresandır, Fîton köyünde bazı aileler Sinemil iken, bazıları "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Siirt"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"'ten gelmiş. Onlara "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Molê Çirkînî Lalêş "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"diyorlar. İsimden hareket edersek acaba Ezidi olabilirler mi? İnsan merak ediyor. Yani bizim oradaki Sünni köyler, ya Pirine kızmış Sünni olmuş; ya korkudan Sünni olmuş. Örneğin Elbistan Tapkıran'da da Sünni aileler var. Halbuki geçmişi Alevi bir köy ve Alevi olan akrabaları da çoktur.\""}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1781903198052-cc58a854-e530-4aee-a59d-6a323ac1aca2.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Sakina Haci ve Salmane Hemî Olke. Paris, Ocak-2019."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Kaynak "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"1. Salmane Hemî Olke ile 2019 yılı Ocak ayında Paris'te görüştüm. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"2. Hemadi Haci ile 2019 yılı Ocak ayında Paris'te görüştüm. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"3. Pazarcık'ta yaşayan kaynanam Basa Sur ile telefon üzeri görüştüm. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"4. Sakina Haci ile 2019 yılı Ocak ayında Paris'te görüştüm."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"5. Ziyaret hakkında bilgilerini paylaşan Hasan Reçberlik ile Köln'de görüştüm. Reçberlik şimdi 80 yaşlarındadır. Almanya'ya gelen ilk kuşak işçiler arasında yer alan Reçberlik, uzun yıllar ayakkabı ustası olarak çalışmış ve emekli olmuştur."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"İki fotoğrafı Gökçayır'a giderek çeken ve hem izleyicileriyle, hem de bizimle paylaşan İbrahim Mengütay'a ve Memiş'in fotoğrafını bize Hasan Teke'ye, Paris'te bizi ağırlayan ve sorularımızı içtenlikle yanıtlayan Hemad'a, Sakina Haci ve Salmane Hemî Olke'ye teşekkür ederiz."}]}]}