Sanat

Emektar Bir Ozan: Ali Gül Doğan

O, 40 yıl kol gücüyle çalışan bir emekçi; kurmancî ve türkçe yüzlerce şiire ve müzik eserine imza atan bir ozan... Ali Gül Doğan'ın portresini Firaz Baran yazdı.

7 Nisan 20265 dk
Emektar Bir Ozan: Ali Gül Doğan
{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Ali Gül Doğan kendi evinde. O, evini yöresel ve kurdî motiflerle süslemiş. Fotoğraf ozanın Facebook sayfasından alınmıştır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Firaz Baran"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Elbistan'lı sanatçı Ali Gül Doğan Batı Fransa'da yer alan "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Nantes"},{"type":"text","text":" şehrinde yaşıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"O, "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"15 Kasım 1959 "},{"type":"text","text":"senesinde "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Qastal "},{"type":"text","text":"köyünde doğuyor. İlkokulu kendi köyünde, ortaokul ve lise öğrenimini "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Elbistan"},{"type":"text","text":"'da tamamlıyor. Ardından 1979'da kendi köyünde ilkokul öğretmenliğine başlıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"O yıl toplumsal mücadele içine de giriyor ve jandarmalar tarafından tutuklanıyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Üç hafta ağır işkencelerden geçiyor. "},{"type":"text","text":"Ancak onu suçlayacak bir delil bulamıyorlar ve serbest kalıyor. Ali Gül Doğan mecburen Elbistan'ı terk ediyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"1981 yılına kadar Almanya'da kalıyor. Sonra Fransa'ya yerleşiyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1981-1984 "},{"type":"text","text":"arasında "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Paris'te, 1984-1997 "},{"type":"text","text":"arasında "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Lorient'te "},{"type":"text","text":"ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1997'den günümüze "},{"type":"text","text":"kadar da "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Nantes kentinde yaşıyor. "},{"type":"text","text":"Üç çocuk babası olan sanatçının iki de torunu var."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1775567127355-df12e9a7-1691-4c32-957d-88b844ee335e.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Ali Gül Doğan Fransa'ya geldi ama sanatı bırakmadı. Yine, sadece evine oturup şiir de yazmadı. O, hem şiirlerini yazdı, hem de yaşadığı şehirlerdeki derneklerde sanatsal çalışmalar yaptı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ali Gül Doğan aynı zamanda bir emekçi. 40 yıldır çalışıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"O, 1984-1992 yılları arasında Lorient kentinde bir dondurucu fabrikasında çalışıyor. 1992'den günümüze kadar da inşaat sektöründe yer alıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Emekçi bir sanatçı olan Ali Gül Doğan, aynı zamanda kültürel ve toplumsal derneklere de ilgili... O, yaklaşık 20-25 yıl derneklerde kültürel çalışmalar yapmış."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Sanatsal Yaşamı"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ali Gül Doğan bir ozan. Yani hem şiir yazıyor, hem de bu şiirlerini besteliyor. Eserlerini de Kürçte ve Türkçe ortaya çıkarıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Şimdiye kadar "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"300 Türkçe ve 100 Kürt şiir kaleme alıyor. "},{"type":"text","text":"O, aynı zamanda saz da çalıyor ve 50 şiirine beste de yapıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"O, daha çok dörtlüklü şiir yazıyor. 2006 yılında "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"Elbistan Bilmeli\" isimli bir albümü "},{"type":"text","text":"de yayınlandı."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1775567173009-b487bef3-c6e0-4383-9018-ca523801cbd2.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Ali Gül Doğan'ın \"Bilmeli (Elbistan)\" isimli albümünün CD'si."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ali Gül Doğan, şiir yazmaya 1976'da başlıyor. İnsan onun şiirlerini incelediği zaman şu temalarla karşılaşıyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"İlk şiirleri devrim, gurbet, göç ve sürgün temalıdır. 90'lı yıllarda şiirlerindeki tema siyasi yöne evriliyor. 2005'ten itibaren ise Hakikatçi akıma yakın Alevi deyişleri ön plana çıkıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"İlk Şiirinin Öyküsü"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ali Gül Doğan'ın yazdığı ilk şiirin teması ise trajik. Aslında bu şiir onun yufka yüreğini, kaleminin nereye evrileceğini de gösteriyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"İlk şiiri bir çocuk işçi üzerinedir. Bu çocuk kendi köylüsüdür. 12 yaşında olan bu çocuk 1976 senesinde ailesiyle birlikte Adana'ya çalışmaya gidiyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Aile çalışması için çocuğu bir çiftlikte bırakıyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Çiftlik sahibi çocuğu öldürüyor!"},{"type":"text","text":" "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ali Gül Doğan "},{"type":"text","text":"o zaman 16 yaşındadır. Olayı duyunca çok etkileniyor ve bir şiir yazıyor. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Şiirde öldürülen çocuğun öyküsünü dile getiriyor. "},{"type":"text","text":"Ne yazık ki köyde bıraktığı bu şiir 12 Eylül döneminde kayboluyor. Ancak kendisi hatırlayabildiği kadarıyla yeniden yazıyor. Şiir şöyledir:"}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1785669725654-4e4e424c-6279-4ded-b24b-c0dedbeeb74b.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ali Gül Doğan'ın ilk şiiri..."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1785669596475-45437a48-7510-4f0c-8089-ae73a4601481.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Ali Gül Doğan'ın Berfiratê şivesiyle yazdığı bir şiir..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Hasan Göksungur'a Ağıt Yakıyor"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kendi ailemin de Ali Gül Doğan ile bir anısı var. Abim "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Hasan Göksungur"},{"type":"text","text":", 1993 yılında PKK davasından tutuklandı ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"2024 Newroz Bayramı'nda bırakıldı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Babam 2019'da dünyasını değiştirdi. Hasan babamı son yolculuğuna uğurlamak istedi. O gün 3 saat 45 dakika için izin alabildi ve köye getirildi."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bunca yıldan sonra köyü ilk kez görüyordu. Elleri kelepçeliydi ve etrafında onlarca asker vardı. Kardeşimin o resimleri sadece bizi değil tüm Elbistan ve Pazarcık halkını etkiledi."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Sanatçı Ali Gül Doğan o gün bir ağıt yaktı "},{"type":"text","text":"ve kendi Facebook sayfasında paylaştı. Bu ağıt, hem ailesi olarak bizim üzerimizde ve hem de "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Elbistan ve Pazarcık'ta toplum üzerinde önemli bir etki bıraktı. "},{"type":"text","text":"Ağıdın sözleri şöyle:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Way li min li min derdî girano"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ji min re çi di bên derî cîranno"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ezê herim ber derdê camerano"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","text":"Hesenê min girtine li Elbistanê"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bi gencî êsîrê bîst û heft salanê"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Omre xwe feda kir sawa Kurdanê"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","text":"Bavo rabe Hesenê te hatiye"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kako rabe mêvanê te hatiye"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Delale te hatiye lawe te hatiye"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Girtiye te hatiye camera te hatiye"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","text":"Hesenê min bi çar seetan berdan"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Dor hilanîn bi mufrezan bi cardarman"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bavo tu çû bi hesretan tu çû bi derdan"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ağıdın Berfiratê Şivesi ile sözleri aşağıdadır:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Way la min la min dardî girano"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ja min ro çi da bên darî cîrano"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Azê harim bar dardî camerano"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","text":"Hasane min girtine la Elbistane"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Wa gencî êsîre bîst û haft salane"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Omre xwa feda kir sawo Kurdane"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","text":"Bovo roba Hasane ta hotiye"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kako roba mêvona ta hotiye"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Dalole ta hotiye lowe ta hotiye"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Girtiye ta hotiye comera to hotiye"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","text":"Hasane min bi çor saaton bardon"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Dor hilonîn bi mufrezan bi cardarmon"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bovo tu çû bi hesreton tu çû bi dardon"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Olîgol İsmi"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ali Gül Doğan, "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Kantarma "},{"type":"text","text":"köyünden olan "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Pîr Olîgol'un ismidir. "},{"type":"text","text":"Elbistan köylerinde belki yüzlere Olîgol isimli insan vardır. İsim kürtçe ve yasak olduğu için devletin resmi belgelerinde Olîgol yerine Ali Gül yazıldı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Elbistan'da ayrıca "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Olîgol Ziyareti "},{"type":"text","text":"de vardır. Bu nedenle insanlarımız hem ziyaretin, hem Pîr Olîgol'un ismini çocuklarına verdiler. Toplum içinde bu insanlar "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Olîgol veya Gollo "},{"type":"text","text":"olarak çağrılıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Olîgol Ziyareti Nuqrêq dağının zirvesinde yer alıyor. "},{"type":"text","text":"Bu ziyaret büyük bir kaya, mağara ve küçük bir gölden oluşuyor. Burası bir çocuk ziyaretidir. Alevi inancına göre çocuğu olmayan aileler bu ziyerete giderek lokmalarını pay eder ve dilek tutarlar. Çocuk erkek olduğu zaman Olîgol veya Gollo ismini verirler."}]}]}
Paylaş

Benzer Yazılar