{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Firaz Baran: Maxsan; Sîtav Yayınları, 2022/Van"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Firaz Baran'ın \"Maxsan\" isimli kitabı "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Sîtav Yayınevi "},{"type":"text","text":"tarafından yayınlandı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Daha önce "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"Hunerkom\""},{"type":"text","text":", "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"Karanlığa Süzülen Işık\", \"Elbistan ve Pazarcık Ziyaretleri\" "},{"type":"text","text":"ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"Mayrık\" "},{"type":"text","text":"gibi kitapları yayınlanan yazar, 1975'te Pazarcık'ta doğdu."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"1997-2007 yılları arasında gazetecilik yaptı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"İlk Kürt televizyonu "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Med TV"},{"type":"text","text":"'de gazeteciliğe başlayan Baran, Kürdistan'ı belgeleyen çok sayıda özel haber ve dosyaya imza attı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bugüne kadar "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"540 Kürd ziyaretini tanıtarak literatüre kazandıran "},{"type":"text","text":"Baran, yasak, göç ve asimilasyon nedeniyle yok olan Kürtçe mevki isimlerini de derledi."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Firaz Baran, "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Elbistan ve Pazarcık'ta 12 bin dağ, yayla, mağara, dere, göl ve pınarın Kürtçe isimlerini "},{"type":"text","text":"ve önemli bir kısmının da öykülerini yazdı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Yazar, Maxsan isimli kitabında Pazarcık'ın Maxsan (Maksutuşağı) köyünü anlatıyor. Kitabın girişinde neden köy kitabı yazdığını ise şöyle açıklıyor:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"“Kürdistan'da köy kitapları çok azdır. Oysa "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"köyler bakir alanlardır "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"ve araştırma yapacak kişileri muazzam veriler beklemektedir.”"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Yazar, "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Kahramanları, arkeolojik alanları, şehitleri, mahpusları, stranları ve göç öyküleriyle her köyümüz üzerine birkaç kitap yazılmalıdır. Çünkü, biz Kürtler daha düne kadar çoğunlukla köy toplumuyduk ve tarihimiz ve otantik kültürümüz köylerdeydi\" "},{"type":"text","text":"diyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Maxsan"},{"type":"text","text":", yüzlerce yıl göçebe halinde yaşayan "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Sinemil "},{"type":"text","text":"aşiretinin "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Kalenderi "},{"type":"text","text":"koluna mensup bir köy."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1783678190747-d6dca92b-5cf1-4114-b977-b972210a2285.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Maxsan kitabının arka kapağı..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Yazar, kitabında göç tarihi boyunca yaşanmış önemli olayları öyküleştirerek anlatıyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bu öykülerden "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"“Afê Vurulunca”, “Sele Kapılan Olo”, “Fotatop” "},{"type":"text","text":"ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"“Gulîlerini Kurban Eden Kızkardeş” "},{"type":"text","text":"dikkat çekiyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Yazarın dikkat çektiği bir konu da Maxsan köyündeki Atê kültürü... Atê, 3 bin yıl önce "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Kilikya "},{"type":"text","text":"bölgesindeki "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"bereket Tanrıçası'"},{"type":"text","text":"nın adı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Yazar, "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Elbistan ve Pazarcıklıların anneye “Atê” dediğini, "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"bazı kadınlara ise tüm toplumun “Atê” diye hitap ettiğini yazıyor. "},{"type":"text","text":"Bu kitapta verilen örneklerle, Elbistan ve Pazarcık'taki Kürt-Alevi köylerinde Atê kültürünün halen ne kadar canlı bir şekilde yaşadığı, sosyal hayatta ve inançta ne kadar belirleyici bir rolü olduğu görülüyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Görüşüne başvurduğumuz yazar, köy araştırmalarının zorunlu olduğunu dile getirdi ve şu ifadeleri kullandı:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"1980-1988 arasında "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"İran devleti "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"bin Kürt köyünü yaktı veya boşalttı. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"1987-1988 yıllarında "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Irak devleti "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"5 bin Kürt köyünü yaktı veya boşalttı. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"1984-1999 arasında da "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Türkiye devleti "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"4 bin Kürt köyünü yaktı ve boşalttı. "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Milyonlarca insanımız göç etti. Bu köylerin bilgileri insanların hafızalarındadır. Bu hafıza kayda geçmediği takdirde bir-iki nesil sonra büyük bir hazineyi kaybedeceğiz. Bu nedenle araştırmacılar köylere yönelmeli ve belgelemelidir.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Not: "},{"type":"text","text":"Haberi hazırlayan editörler şöyle bir son not eklemişler: "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Yazar, köyün adını yöresel şivede dile geldiği gibi yazmış. Biz okul Kürtçesiyle dile getirmeyi seçtik.\""}]}]}