{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Ji bo bîranîna Manoşe Xanim (1893–1978), ku çil û sê salan bi mêrxasî, dadperwerî, disiplin û mirovahiyê eşîra xwe rêve bir."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Xanima Alxasan,"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Li welatê Alxasan, li Bestapânê, navê te ji geliyê wêdetir bilind bû. Ne tenê bi jidayikbûna xwe, lê bi mêrxasiya xwe tu bûyî parêzvana gelê xwe."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hîn di zaroktiyê de, barê ku heta mezin jî bi zehmetî dikarin hilgirin, ketibû ser milên te. Kul li pey kulê hat, û êş ji zû de bû hevalê te."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Tu hêj heşt an neh havînan dîtibûyî, dema ku rêya jiyana te tarî bû. Ji ber ku tu wek Ermeniyekê ji dayik bûbûyî, te welatê xwe, Malatya, ji dest da."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bavê te winda bû, birayê te winda bû. Tu carî yek ji wan venegeriya malê. Kenê diya te Lusya ji bo her û herî vemirî. Efserekî Osmanî xwişka te kir jina xwe. Ji bo cara dawî destên we li hev geriyan."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Paşê koça bêdawî ya bêwelatan dest pê kir. Rêyên bi toz, birçîbûn û tirs we heta Arxa birin. We hîn bawer dikir ku kirveyê kevn wê we biparêze, wek di rojên baştir ên berê de. Lê heta dostanî jî li ber nefretê şikestibû."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bi teberê diya te Lusya kuştin. Ji wê rojê û pê ve, zaroka di hundirê te de bêdeng bû. Tu bi tenê mayî — keçikek bê malbat û bê welat. Wan heta navê te jî ji te standibû."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Lê qedera te çirûskek hêviyê hişt. Mêrekî rast û durist tu birî mala xwe. Sê keçên wî hebûn; tu bûyî ya çaremîn. Ne wek xizmetkar. Ne wek xerîb. Lê wek zaroka wî ya xwe — navê te Manoşe bû, û tu bûyî keça mala wan."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Piştî demeke dirêj, ji bo cara yekem aramî vegeriya dilê te. Rojekê Cîbo Dede hat ber deriyê malê û destê te xwest. Bi dilekî giran destûr dan ku tu biçî. Bi vî awayî mala te ya yekemîn dest pê kir."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Li wir keça te Cewahîr ji dayik bû. Lê hêj kêfa nû bi rastî dest pê nekiribû ku Cîbo Dede mir. Careke din tu bi tenê mayî."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Wê demê Îbrahîm Axa ji Mala Sîle hat cem te — mêrekî bi nav û deng û bi rûmeteke mezin. Wî ji te xwest ku jiyana xwe bi jiyana wî ve girêbidî. Lê hemû kes razî nebûn."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"«Ew emanetê Dede yê me ye,» mirovan digot. Lê di dawiyê de tu bûyî keçek ji eşîra Alxasan."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Dijminatî di hewayê de bû, hindik mabû ku xwîn birije. Lê Qalender Haydarî ket navbera her du aliyan û aşitî çêkir. Bi vî awayî zewaca we pêk hat."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Koşkeke mezin, bi salonên bilind, eywanên fireh û baxçeyek tijî gul. Li wir tu Xanim bûyî. Deriyê mala te ji bo her mêvanî vekirî bû."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Çar zarok ji we re hatin dayîn: Erdoxan, Îsmaîl, Gulxanim û Cabbar."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Lê bextewarî mêvanekî zûçû ye. Berî ku Îbrahîm Axa bigihîje saliya xwe ya çil û pêncan, guleya dijminên wî lê ket. Ocax bêxwedî ma."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Kujeran digot: «Jinek tu carî nikare eşîrekê bi rê ve bibe.» Çiqas kêm dilê te nas dikirin."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bi mirina mêrê te, rêya te bi dawî nebû."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Rêya te wê demê dest pê kir."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Te bi destekî qayîm destê rêberiyê girt. Ne tenê mala te, ne tenê zarokên te, ne tenê pez û zeviyên te — ji wê rojê û pê ve qedera Alxasan jî ket bin parastina te."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Tu bûyî Xanima Alxasan."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Çil û sê salan te eşîra xwe bi hişekî zelal, disiplineke hesinî, mêrxasiyeke neşikestbar û dilekî ku tu carî qels û bêçare ji bîr nedikir, bi rê ve bir."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Te nakokî berî ku xwîn birije çareser dikirin. Li cihê ku yên din tenê tolhildan nas dikirin, te dad dikir. Li cihê ku nefret hiş tarî dikir, te aşitî diparast. Kesek ji koşka te birçî dernediket, û kesek ku ji te şîret dixwest, bê bersiv venedigeriya."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Li ser hespê xwe, bi serbilindî li welatê Alxasan digeriyayî, tifing li ser milê te — ne ji ber ku te şer hez dikir, lê ji ber ku te eşîra xwe, gelê xwe û rûmeta xwe diparast."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Peyva te giran bû. Biryarên te aşitî dianîn. Dadwer, karmend, Axa, cotkar û şivan bi rêz û rûmet li hember te disekinîn — ne ji tirsê, lê ji ber ku wan dizanîbû ku dadê te dadperwer e."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hevalbendên te yên herî bihêz mêrxasî, aqil, sebat û dadperwerî bûn. Te malbata xwe li hev girt. Te eşîra Alxasan parast û ji gelek jinan re mêrxasî, rûmet û hêvî da."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Rojekê nûçe gihîşt te ku xwişka te Ahsapo li dûr, li Misrê, dijî. Nameyan derya derbas kirin. Wê ji te re nivîsî:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"«Were cem min.»"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Dibe ku we careke din li dora heman maseyê rûniştiba. Dibe."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Lê qederê tiştekî din nivîsandibû."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Salan porê te spî kiribûn. Dema saeta te hat, tu bi bêdengî ji vê dinyayê çûyî."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Lê navê te bi te re neçû."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ew hîn dijî — di stranan de, di bayê ku li ser Bestapânê dibeze de û di dilên Alxasan de."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ne dewlemendiyê tu nemir kirî."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ne desthilatê."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ne jî koşka mezin."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Lê rûmeta te, dadperweriya te û mêrxasiya te."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Çimkî çil û sê salan tu li pêşiya Alxasan rawestayî. Te eşîra xwe bi destekî qayîm û hişekî zelal, bi disiplineke hesinî û bi dilekî rêve bir ku — piştî hemû tiştên ku ji te hatibûn standin — tu carî dev ji mirovbûnê berneda."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ji ber vê yekê navê te heta îro dijî — di bayê Bestapânê de, di stranên Alxasan de û di dilê hemû wan kesan de ku dizanin:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Mezinahiya rastîn ji desthilatê nayê, lê ji dadperwerî, dilovanî û mirovahiyê tê."}]}]}