Yaylalar

Rîvon'da Keçilerin 27 Adı Var

Firaz Baran sordu, Yusuf Yazgılı yanıtladı. Yazgılı, Rîvon'da keçilerin 27 farklı ismini ve özelliklerini saydı. Yine keçiler üzerine söylenen ritmik bir şarkının sözlerini de paylaştı. Bir zamanlar Antep baklavasına en güzel tadı ne veriyordu? Keçi sütüyle elde edilen Rîvon tereyağı... Yazgılı, Pazarcık'ta en çok keçi besleyen bir köyden, Rîvon (Tilkiler)'dandır. Çocukluğu ve gençliği keçilerin arasında geçmiştir. Yazgılı, "Daha farklı isimler de var. Ben bu kadar hatırlayabildim" diyor.

6 Mayıs 20263 dk
Rîvon'da Keçilerin 27 Adı Var
{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Almanya Tilkiler Sosyal Yardımlaşma Derneği'nden aldığımız bir fotoğraf... Rîvon'da akrobatik gösteri yapan keçiler..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"YUSUF YAZGILI ANLATIYOR/LONDRA"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1- Morik (MORIK): "},{"type":"text","text":"Tüyleri kahverengi olan keçilere \"bizine morike\" diyoruz."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"2- Oskul: "},{"type":"text","text":"Alnında küçük bir beng vardı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"3- Bizinê Kol (BIZINÊ KOL): "},{"type":"text","text":"Boynuzsuz keçi."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"4- Bizinê Başik (BIZINÊ BAŞIK): "},{"type":"text","text":"Ağzında, alnında, kafasında tüyleri siyah-beyaz karışımı olan keçilerdir."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"5- Bizinê Gûlik (BIZINÊ GÛLIK):"},{"type":"text","text":" Boğazının altında yarım parmak boyunda bir veya iki tane \"etten gûli\" olurdu."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1778043583671-98a5da86-9152-4b53-a50a-ea83af8926cc.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"6- Bizinê Hallik (BIZINÊ HALLIK):"},{"type":"text","text":" Süt verimi yüksek olan bir keçi türü."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"7- Bizinê Pûl (BIZINÊ PÛL): "},{"type":"text","text":"Karın bölgesinde, sar porson (kaburga) beyaz bir iz olurdu. Büyük bir beng gibi..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"8- Bizinê Han (BIZINÊ HAN)"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"9- Bizinê Qarakiz (BIZINÊ QARAKIZ): "},{"type":"text","text":"Duruşu güzel, yapılı, sözü geçen dişil keçilere deniyor. \"Hala tu veno mezka. Çi qaraqiza yaw?\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"10- Bizinê Balle (BIZINÊ BALLE): "},{"type":"text","text":"Kulakları küçük keçilere denir. Küçük kulaklı koyunlara mîyê kurik diyorduk."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"11- Bizinê Ballik (BIZINÊ BALLIK): "},{"type":"text","text":"Onun da kulakları küçük ama hafif değişik bir tipi varsa ona \"ballik\" diyorduk."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"12- Bizinê Qamar (BIZINÊ QAMAR): "},{"type":"text","text":"Vücudunun herhangi bir yerinde uzun ve düz beyaz veya deniz mavisi iz olan keçilere deniyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"13- Bizinê Heşin (BIZINÊ HEŞIN): "},{"type":"text","text":"Tüyleri deniz mavisi gibi olan olan keçilere bizinê heşin diyoruz."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1778043608165-41a9917e-2ae6-4acb-a2e7-225585c54298.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"DİŞİL KEÇİ AŞAMALARI"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"14- Korik (KORIK): "},{"type":"text","text":"Yeni doğan keçi."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"15- Gêsk: "},{"type":"text","text":"Bir yaşındaki keçi. Gêskî ner (eril) ve gêskî me (dişil) olarak söylenir."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"16- Xomik (XOMIK): "},{"type":"text","text":"Kuzulama zamanına gelmiş dişil keçi. Bir sene geçtiği halde kuzulamadığı zana "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"istawr\" (ISTAWR)"},{"type":"text","text":" deniyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"17- Tuştîr"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"18- Rostabizin (ROSTABIZIN): "},{"type":"text","text":"Tam keçi olmanın bir öncesi."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"19- Bizin (BIZIN): "},{"type":"text","text":"Keçi."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"20- Ê barakî ya: "},{"type":"text","text":"Bir doğum yapana denir. Boynuzunda bir tane "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"niqir\" (NIQIR)"},{"type":"text","text":" yani tire (-) çizgisi olur."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"21- Ê du barona: "},{"type":"text","text":"İki kez doğum yapana denir. Boynuzunda iki niqir olur."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"22- Ê sê barona: "},{"type":"text","text":"Üç kez doğum yapana denir. Boynuzunda üç niqir oluyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Her doğumda bir çizgi oluyor. Dört doğum yapmışsa dördüncü çizgi de çıkıyor."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1778043641457-e9215ec6-6bff-46a1-9ade-60af69d33025.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"ERİL KEÇİ AŞAMALARI"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"23- Korik (KORIK):"},{"type":"text","text":" Yeni doğan keçi."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"24- Gêsk: "},{"type":"text","text":"Bir yaşına girdiğinde gêskî nêr deniyor."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"25- Hogac"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"26- Nêrî"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"27- Qart"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"KEÇİLER ÜZERİNE SÖYLENEN ŞARKI"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Yusuf Yazgılı "},{"type":"text","text":"bu bilgileri sıraladıktan sonra "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"keçiler üzerine söylenen bir şarkıyı "},{"type":"text","text":"da paylaştı. Şarkının sözleri aşağıdadır:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Filke bizine firotina"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Pê vaxorina tutuna"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"E ki rû bizne da pêna"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Mamadolî wa Xotûna"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Dîsagotin"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Lê haywonê lê haywonê"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ta na zora na zimonê"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ti bê dize minî honê"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Aze vaxwim xwînê wonê"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bizinê min bizno yoza"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Da çêri la darê boza"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Î ki filkê ta jê kiri"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Nagî dorî wa miroza"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"We bizine kola kola"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Mamadêlî wîna mola"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Holî bizne na ti hola"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bizin kirna virti vola"}]}]}
Paylaş

Benzer Yazılar