{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Hozan Şêxo'nun \"Poesie der Wurzeln-Wurzeln der Poesie\" isimli albümü. Almanca-Kürtçe-Türkçe eserlerin yer aldığı bu albüm üzerine Hozan Şêxo şöyle diyor: \"Almanya'da yakılan bir Türk kız çocuğu adına, onu yakanlara hitaben yazıp bestelediğim Abschied (Veda) adlı şiirimden dolayı yaşadığım kentin belediyesi tarafından ödül aldım. İnsan göçünün lirik bir dille anlatıldığı bu çalışmam özellikle Alman toplumunun büyük ilgisini aldı.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Anam beni bir bahar sabahı 1959 gibi dünyaya salıvermiş, Babam karasabanın arkasında tarla işlerken."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Üç yaşlarımda "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"trahom "},{"type":"text","text":"hastalığından dolayı gözlerimin kapanması tehlikesi eniştemin dikkatini çeker ve doktora götürür."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Gözlerimi ikinci kez açtığım yer ilkokul için gittiğim bir Çerkez köyüdür. "},{"type":"text","text":"Bu köye acımasız kış günlerinde dört sene gidip geldim. “Başarılı” bir öğrenci olmam sadece okul süresini dört yıla indirmeme neden olmadı; –ağabeyim dahil benden iki sınıf üstteki öğrencilere tokat atmamı da “olanaklı” kıldı onların yanıtlayamadığı soruları bir çırpıda yanıtlayınca..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Sadece başarılı olmak yetmiyordu; öğretmenler güzel bir sesi keşfetmişlerdi ve böyle başladı anlamını bilemeden "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Aşık Muhzani Şerif"},{"type":"text","text":"'in, "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"İhsani"},{"type":"text","text":"'nin, "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Gülabi"},{"type":"text","text":"'nin, daha sonra "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ruhi Su"},{"type":"text","text":"'nun türkülerini söylemeye..."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1783623808383-d9cc5369-fff0-41f8-b8d0-3fac0b8ae977.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Hozan Şêxo, 1973'te ortaokula gittiği dönem Muş'ta bir etkinlikte saz çalıyor. Fotoğraf, Hozan Şêxo'dan alınmıştır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Oğlak ve kuzular yaz tatillerimde en iyi arkadaşlarımdı..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Düğünler ve şenlikler heyecanın mekânıydı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Türküler gönül ve sevda tellerine ulaşır, bazılarını kederlendirir bazılarına güç taşırdı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"İlkokul bitti, yolculuk devam edecekti. Öğretmenlerimin yoğun ısrarı üzerine yatılı okula giriş sınavını kazandım. Ancak 11 nüfuslu bir köylü ailenin 10. çocuğu olarak "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"işe yarayacağım en iyi yer tarlada, babamın yanında olmaktı; o böyle istiyordu, "},{"type":"text","text":"koşullar ancak buna elveriyordu."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ancak 11 yaşımda gurbetin yolları gözüktü ve "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Bingöl’de yatılı okula başladım. İki yıl sonra ilk depremle kucaklaştım. "},{"type":"text","text":"Beş katlı Lise binasının bodrum katında masa tenisi oynayan iki arkadaşımı izliyordum. O en derinliklerden gelen ani misafir iki arkadaşımı alıp gitti. Ben bir gece karanlıklara, boğaz kesen tozlara ve cehennem korkularına eşlik ettim. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ertesi sabah gözlerimi, gözleri ağlamaktan kançanağına dönmüş öğretmenimiz Ömer Polat'ın kucağında açtım."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Gözlerimi üçüncü kez açıyordum..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ortaöğrenimin geriye kalanını Muş Lisesi’nde tamamladım."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Üniversite sınavlarında başarılı olamadım. Bu arada kendi köyüme İlkokul kurulmuştu; vekil öğretmenlik yaptım birbuçuk sene."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Bir çocukluk tutkum Pilot olmaktı.. Harp akademisi sınavını başarmama rağmen alınmadım. Sebebi savaşlara kadar yol açtı!"},{"type":"text","text":" Adımı değiştirip bir yıl sonra aynı sınavı beni ele vermeyen bir isimle tekrarlamak istiyordum; pilot olma sevdam şiddetliydi hani."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1783623973709-b81d4607-0728-4381-a6b9-19273c0453a2.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Hozan Şêxo... İlkokul, ortaokul ve liseyi birincilikle bitirdi. Fotoğraf, Hozan Şêxo'dan alınmıştır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Pilot olma tutkusu bir yana çocukluğumdan beri birbirimizden ayrılamadığımız, dahası her geçen gün yoğunlaşan ve derinleşen bir sesle şiir yazıyor, bunlara beste yapıyordum."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Gençlik aşkıyla yaptığım bu besteler çevrede yaygınlaştı. Kendime bir mahlas bile bulmuştum: "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Aşık Dertli. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Aşık Dertli birbiri ardına sevdalandığı kızlar için yüzlerce şiir yazıp besteledi. "},{"type":"text","text":"Taa ki,.."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"1977 sonbaharında bir işçinin peşine takılıp Almanya’ya gelene kadar. Ne olacak ki nasıl olsa gurbet alnıma yazılmıştı... "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Abooov.. Burası bir başkaydı. Düne kadar genizleri Anadolu tozunda yıkanan insanlarım sanki burada başka sularda yıkanmışlar, başka güneşlerde durulmuşlar, başka bir yürek takıvermişlerdi."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ne yapabilirdim. Üniversite öğrencisi bir arkadaşın kartıyla, sahte bir kimlikle çalışmak suretiyle gidip fabrikalarda gırtlağın derdine düştüm. Bu süreç sınırlıydı. Kanunlar, kurallar ve uygulamalar ülkesi Alman polisi geçerli  \"kâğıt\" görmek istiyordu."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1783623080099-007933c6-87a1-4f6d-9d36-4bfea6057015.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Karlsruhe Teknik Üniversitesi "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"(Karlsruher Institut für Technologie)"},{"type":"text","text":"'nin Güney kampüsü"},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":". "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Hozan Şêxo'nun eğitim aldığı üniversitesi. Hozan Şêxo yaklaşık 40 yıldır Yüksek Mühendis olarak çalışıyor ve çok büyük projeleri yönetti. (Örneğin fabrikaları Endüstri 4.0'a uyumlu hale getirmek gibi...) "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"O, Almanya'da sanayinin bilgi devrimi ve dijital çağla nasıl evrimleştiğini birebir yaşayarak gören mühendislerden biridir. "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Hozan Şêxo, Almanya'da ayrıca yıllarca yeminli tercümanlık da yapmıştır."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"İş olsun diye "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Karlsruhe Teknik Üniversitesi"},{"type":"text","text":"'nin bedava Almanca dil kursuna, ardından hazırlık sınıfına gittim. Gözlerim acılar içinde beş açtı. Muş Lisesi’nde Matematik ve Fizik derslerinin adını duymuştum ancak ne kitabına elim deymiş, ne bir öğretmenin yüzünü görmüştüm."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Hazırlık sınıfında \"bilinmeyenli\"  denklemlerle karşılaşınca sanki bazıları özellikle de benim yaşamımı zorlaştırmak için ellerinden ne geliyorsa onu yapmışlar diye düşündüm. Sonunda Karlsruhe Teknik Üniversitesi’nin Yüksek Makina bölümünü hem okuyarak hem fabrikalarda çalışarak "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1988 yılında bitirdim. Bir haftayı beş Alman Mark’ı ile atlattığım günleri unutmam..."},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","text":"Üniversitedeki öğrencilik yılları her anlamda özgürlüğün bazı çeşitleriyle tanıştırdı beni:"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","text":"Bu ülkedeki yaşam geriye dönüşü olmayan bazı yolların başlangıcı oluyordu aynı zamanda: "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Bir sürgün yaşamın, binlerce yıl öncesine kadar gidebilmenin bir başlangıcı. Nemrûdlu olmanın, Fırat boylarından gelmenin ve Mezopotamya beşiğinde ninnileşmenin biyografyasını taşımak burda olanaklaşacaktı."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"*"},{"type":"hardBreak","marks":[{"type":"bold"}]},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"25 yıldır "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"(Hozan Şêxo, bu yazıyı 2010 yılında kaleme almıştı. 2026'ya göre düşünürsek 40 yıl yapıyor)"},{"type":"text","text":" "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Yüksek Mühendis olarak farklı şirketlerde çalışıyorum. "},{"type":"text","text":"Bir Kürd olarak bölüm şefliğine dek tırmandım. Bilgisayar programları danışmanı olarak birçok Avrupa ülkesine, Hindistan, Türkiye ve Arjantin’e gönderildim."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Türkü ve şiirlerin ruhu sadece bir yabancı ülkede üniversiteler bitirmeme olanak kılmadı; – iş hayatımdaki başarının da bitmez nefesi oldu."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ülkemin destanından kopmak değil onun en merkezinde hissettim kendimi. Tüm doğal ve sosyal depremlerinin merkezindeydim."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"1999 Marmara depreminden beş saat önce tatil için Düzce’ye varmıştım. Beş dakika öncesinde uyanmıştım ve olup biteni ilk saniyesinden itibaren tüm hücrelere yükledim. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Bir kez daha açabildim gözlerimi ve bir kez daha bitmemiş görevlerimi hatırladım bu vesile ile: Toprağıma ve insanına şarkı ve türkülerini ulaştırmak..."},{"type":"hardBreak"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"ÇALIŞMALARIMDAN YAYINLANMIŞ OLANLARI"},{"type":"hardBreak","marks":[{"type":"bold"}]},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"1.) 1977:"},{"type":"text","text":" Aşık Dertli adıyla köyde tek mikrofonlu teybe okuyarak doldurduğum ilk kasette tümüyle aşk şiirlerinden türkçe-kürtçe karışık eserlerin tüm sözleri kendime ait. (Gelecek süreçte bu kaseti olduğu gibi yayımlama düşüncesi yoğunlaşmakta)."},{"type":"hardBreak"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"2.) 1979:"},{"type":"text","text":" Dengbêj Şêxo adıyla "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"HAWAR HAWAR"},{"type":"text","text":" adını verdiğim sürgündeki ilk kasetimi çıkardım. Sürgünde karşılaştığım anadilimin deryası olan büyük şair Cegerxwin i"},{"type":"text","marks":[{"type":"code"}],"text":"le tanıştıktan sonra artık O'nun şiirlerine beste yapmak kutsal görevim oldu."},{"type":"text","text":" "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"3.) 1985: JI BO BÎRANÎNA CEGERXWÎN "},{"type":"text","text":"adlı kasetim büyük şairin ölümünden bir yıl sonra onun anısına çıktı. Sağlığında şairi ziyaretim sırasında onun sesini kaydettiğim kendi sesinden tek şiirini de içeren "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"bu kaset, Türkiye'de üç ayrı dağıtım şirketi tarafından korsan olarak basıldı ve ben çocuğunun kendisine ait olduğunu ispatlamak zorunda kalan bir ana veya baba gibi mahkeme ve savcılık tutanaklarıyla mücadele etmekteyim. "},{"type":"text","text":"Bu çalışmadaki üç eserim Kürt müzik grubu Koma Dengê Azadi adlı bir grup tarafından benim adımın yerine bir başka isim besteci verilerek okundu. Sadece bir şiirin sözleri kendime ait bu antropolojik/arşivlik çalışmanın diğer şiirlerinin tümü büyük şair Cegerxwîn'e ait."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1783625041651-aa432660-f9a5-4838-8507-123ea10aa6cf.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Firaz Baran'ın notu: "},{"type":"text","marks":[{"type":"code"}],"text":"Kürt müzik dünyasında büyük şair Cegerxwîn'in şiirlerine en çok değer veren ve besteleyen üç sanatçı vardır. Bunlar Şivan Perwer, Ciwan Haco ve Şêxo'dur. Hozan Şêxo bununla da yetinmemiştir. Bir albümünü tamamen ölümsüz şairimize adamıştır."},{"type":"text","text":" "}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"code"}],"text":"*"},{"type":"hardBreak","marks":[{"type":"code"}]},{"type":"text","marks":[{"type":"code"}],"text":"4.) 1994: PRANGALAR İstanbulda gerçekleşen ilk çalışmam. Sözleri Kemal Burkay'"},{"type":"text","text":"a ait Prangalar adlı şiir, çalışmanın ana eseri ve tek türkçe bestesidir. Diğer şiirlerin sözleri kısmen kendime ait, kısmen Cegerxwîn'e ait ve üç tane de anonim halk şarkısını içermektedir."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1783625246629-fb57daf4-89a4-4ae4-be17-7d6a679912a6.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"5.) 1995:"},{"type":"text","text":" "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"POESİE DER WURZELN-WURZELN DER POESİE (KÖKLERİN ŞİİRİ-ŞİİRİN KÖKLERİ)"},{"type":"text","text":" adlı Almanca-Kürtçe-Türkçe çalışmamla mensubu olduğum kimliklerin bir muhasebesini ve biyografisini çizdim. Bu çalışmada Almanya'da yakılan bir Türk kız çocuğu adına onu yakanlara hitaben yazıp bestelediğim Abschied (Veda) adlı şiirimden dolayı yaşadığım kentin belediyesi tarafından ödül aldım. İnsan göçünün lirik bir dille anlatıldığı bu çalışmam özellikle Alman toplumunun büyük ilgisini aldı. Vatan kavramı, onun sınırları, içeriği ve renkleriyle felsefik bir dille anlatılan, kendi kategorisinde bir ilki, hala güncel ve tek olmayı koruyan bir çalışma."},{"type":"hardBreak"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"6.) 2002:"},{"type":"text","text":" "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"DENGÊ AXÊ"},{"type":"text","text":" (Toprağın Sesi) ile ilk profesyonel çalışmamı İstanbul'da uzun yıllardır tanıştığım genç aranjör Ömer Avcı ile gerçekleştirdim. KALAN Müzik tarafından piyasaya çıkan albüm kendi çapında bir ilki içeriyor. Kalan Müzik özellikle çıkardığı bu albüm sayesinde etnik müzik alanındaki çalışmalarından dolayı uluslararası ödüller aldı. Bu çalışmamda, Mehmet Bayra"},{"type":"text","marks":[{"type":"code"}],"text":"k'ın 1991'"},{"type":"text","text":"de yayımlanan KÜRT HALK TÜRKÜLERİ (KILAM Û STRANÊN KURDÎ) adlı İnceleme-Antoloji kitabından dört şiire beste yaptım; iki şiir yine Cegerxwîn'e, bir şiir Kemal Burkay'"},{"type":"text","marks":[{"type":"code"}],"text":"a, bir şiir Aşık Veysel'"},{"type":"text","text":"e ait ve iki şiir kendime ait. "},{"type":"hardBreak"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"7.) 2005:"},{"type":"text","text":" "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"LI EZMANAN HEZKIRIN"},{"type":"text","text":" (UZAYDA SEVİ) Kasım 2005'de DEVSAN Kasetçilik tarafından çıkan 7. çalışmam. Bu çalışmada yer alan bestelerin sözlerinden dördü Cegerxwîn'e, bir tanesi Alevi şair Aşık Melul"},{"type":"text","marks":[{"type":"code"}],"text":"i'ye, iki tanesinin kaynağı Narlı"},{"type":"text","text":"lı mehrum mahalli sanatçı Kul Mamoş'"},{"type":"text","marks":[{"type":"code"}],"text":"a, bir tanesi Adıyaman-Pazarcık yöresinden bir halk şarkısı ve beş tanesinin sözleri kendime ait. Kardeş Türküler grubundan ayrılan sanatçılarla (Ozan Emrah Aksoy, Soner Akalın ve Neriman Güneş) yaptığım bu çalışmamda, özellikle Mehmet Bayrak'"},{"type":"text","text":"ın uyarı ve eleştirilerine yer vererek yöremin dilini, seslerini ve gırtlağını işlemekle yöresellikten evrenselliğe giden çizginin doğruluğunu (gecikmeli de olsa) albümün topladığı ilgiden anladım."},{"type":"hardBreak"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"8.) 2009:"},{"type":"text","text":" "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"DENGÊ AVÊ"},{"type":"text","text":" (SUYUN SESİ) Kasım 2009'da SES Plak tarafından çıkarıldı. Ağırlıklı olarak Elbistan-Pazarcık-Adıyaman-Malatya yöresinde konuşulan Kürdçeden besteler içeren bu albüm gerçek anlamda bir yenilik Kürd müziğinde."},{"type":"hardBreak"},{"type":"hardBreak"},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"*"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bu çalışmalarımı çok ağır şartlarda sürdürdüğüm mesleğimin yanı sıra gerçekleştirebildim. Birçok sanatçı gibi her gün elime sazımı alıp çalışmak bir yana, aylarca elime alamadığım rutindir. Birçok Alman radyo ve bir TV kanalında; MED-TV, tvt, Kanal 7, SU TV, Düzgün TV, YOL TV ve Roj TV de programlara katıldım. Daha çok Alman müzisyenlerle çalıştım ve çalışıyorum."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"2005 Aralık ayında Almanca yazdığım şiir ve hikayelerin yer aldığı ve bana atfedilen "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"DREİ GESCHİCHTEN - EIN LIED (ÜÇ HİKÂYE - BİR ŞARKI)"},{"type":"text","text":" adında ve sadece bu anlatımlar için özel çizilmiş resimli bir kitap yayımlandı. İsviçre’nin Zürih kentinde yayımlanan kitabın yazarı Ulrike Hradetzky ve o beni POESİE DER WURZELN-WURZELN DER POESİE (KÖKLERİN ŞİİRİ-ŞİİRİN KÖKLERİ) adlı çalışmamla tanıdı."}]}]}